\n
05:37 PST Thứ ba, 15/10/2019
hình music online

Tin ngẫu nhiên

qua tang

> KHÓI LỬA BIÊN THÙY 1 - 07/05/2019 06:32
Chúc vui Xem thêm
Yêu cầu: Trần Minh Thương
Người nhận: Minh Thương

Trang nhất » Tin Tức » Văn Sĩ - Thi Sĩ

Thi sĩ Phùng Cung: Một đời mê mải quê nhà

Đăng lúc: Thứ ba - 29/03/2016 07:50 - Đã xem: 680
Thi sĩ Phùng Cung: Một đời mê mải quê nhà

Thi sĩ Phùng Cung: Một đời mê mải quê nhà

Phùng Cung có một cuộc đời cầm bút không suôn sẻ. Song, những uẩn khúc cuộc đời đã tạo đà cho ông phát lộ một vỉa thơ đồng quê tiềm ẩn ở chính mình.
Được chứng kiến tập thơ duy nhất "Xem đêm" in lần đầu năm 1995, chỉ hai năm sau Phùng Cung từ giã nhân gian ở tuổi 69. Nơi xa xôi nào đó, chắc chắn Phùng Cung cũng khẽ cười mãn nguyện vì biết "Xem đêm" vẫn được tái bản trong sự trọng vọng của công chúng!

Xem đêm là một bức tranh nông thôn Bắc Bộ, nghèo và buồn, chậm rãi và day dứt. Có bài được Phùng Cung viết trong những ngày tháng đầy tâm trạng, có bài được Phùng Cung viết khi đang làm đinh ở xưởng cơ khí nhỏ, và có bài được Phùng Cung viết khi phụ vợ bán bánh rán trên phố Mai Hắc Đế - Hà Nội. Thơ tìm Phùng Cung để an ủi, hay Phùng Cung tìm thơ để vỗ về? Rất khó đoán định rành mạch, mà vẫn thấy Xem đêm lấp lánh một vẻ đẹp riêng.

Phùng Cung sử dụng nhiều từ ngữ vốn lưu hành trong phạm vi hẹp sau lũy tre bụi chuối của đồng bằng chiêm trũng sông Hồng, nhưng không khiến bạn đọc các vùng miền khác bị ảnh hưởng khả năng tiếp nhận. Bởi lẽ, Phùng Cung dùng chữ để dựng cảnh, dựng tình chứ không chủ đích dùng chữ xác lập giá trị thẩm mỹ. Không ai có cảm giác ma mị vì chữ của Phùng Cung, mà lại bị thôi miên bởi những ý liêu xiêu, những ý lận đận, những ý ngậm ngùi của thi sĩ. Bản thân Phùng Cung cũng khảng khái tự thú một hướng thơ:

"Con chữ lầm than.
Bỏ qua tắm rửa.
Thói quen uộm thuộm.
Nôm na bỗ bã.
Tôi thả lã vài đàn.
Trên mặt giấy thô".

Vài đàn - chữ của Phùng Cung thả trên mặt giấy thô, nhằm mục đích gì? Rất đơn giản, để nâng niu cái đẹp mong manh bằng chính sức lực yếu đuối của một tâm hồn nhạy cảm, như sự May mắn mà số phận ban cho: "Sáng nay may mắn ra đường/ Đi một quãng/ Gặp toàn người đẹp/ Tôi sung sướng/ Trào nước mắt/ Muốn đưa lưng/ Làm thảm trải lối đi". Thơ khởi động từ ước mơ bé bỏng ấy, và Phùng Cung đi theo thơ, đi cùng thơ, đi với thơ qua thương khó gieo neo.

 

Hãy tưởng tượng một ông già cao gầy, đeo kính cận, bước từ tốn bên lề cuộc sống, thì sẽ nói câu chuyện ra sao với kẻ đồng hành bất chợt? Dĩ nhiên không thể huyên thuyên, dĩ nhiên không thể dông dài, dĩ nhiên không thể lớn giọng. Tạng người phải hợp với tạng thơ mới thành một phong cách. Phùng Cung khẽ khàng và nhẹ nhàng kể lại những điều mình quan sát và mình suy ngẫm một cách gọn gàng, từ cảnh vật biến đổi, từ ân tình dành dụm, từ được mất luân hồi.

Những đoản khúc chưng cất của Phùng Cung để hiểu Người làng tinh tế: "Bạc tóc trở về quê/ Bỡ ngỡ tìm đò bến mới/ Nhìn dáng lạt bó rau/ Nhận được người làng"; để hiểu một chuyến Đò khuya bần thần: "Đêm về khuya/ Trăng ngả màu thiên lý/ Tiếng gọi đò/ Căng chỉ sang sông"; để hiểu một cơn Say ẩn dụ: "Ai chuốc rượu/ Cánh buồm say lảo đảo/ Quanh quẩn quãng sông chiều/ Quên nẻo ra khơi"; để hiểu một Cây khế có niềm riêng: "Này em! Cây khế gãy rồi/ Nỗi chua vẫn hỏi thăm/ Người trồng cây"; để hiểu Mồ hôi xương của vợ hiền: "Em vất vả/ Tối ngày tất tả/ Lưng áo em/ Ngoang vôi trắng xóa/ Cái trắng này/ Vắt tận trong xương", và để hiểu chính mình Nghe đêm lầm lũi: "Đêm chợt nghe/ Trong gối vọng tiếng ru/ Lắng tai mới rõ/ Tiếng tóc mình chuyển bạc".

Phùng Cung có biệt tài tả cảnh. Nhiều hình ảnh chộn rộn được đưa vào một bài thơ ngắn, đặt cạnh nhau, soi vào nhau, hắt lên nhau, mà thành một không gian văn hóa đặc thù. 

Một cái Ao con đã hoạt náo: "Lá súng lát mặt ao đếm ngọc/ Con sộp phàm vồ hão bóng hoa lay/ Lá tre rụng/ Nhuộm hoàng hôn đỏ gạch/ Tiếng cuốc bèo da diết gọi ngày mai", nên một Mùa gieo mạ thật tưng bừng: "Thoảng mùi ruộng ải/ Thóc giống cựa mình/ Nắng vắt ngọn tre - đuôi én/ Đủng đỉnh điệu cu cườm/ Lay nhịp - gió may"

Một lần Chiều xuống rạo rực: "Đuôi nắng uể oải/ Vườn ổi chín đùa/ Bò rống vợi chiều/ Lũy tre xóa bóng" mà một lần Chiều mỏi cũng rộn ràng: "Gió - khỏa vườn xoan/ Hoa cải lạnh - màu - trăng khuyết/ Đôi cánh nhỏ mỏi dần/ Chiều vời vợi ráng son". Một lần Nắng dứ xôn xao: "Đầu mùa nắng dứ/ Hạt mồng tơi kênh đất nghé trời/ Chuối con gái vội hong búp lụa/ Cánh chuồn chuồn lia từng bóng râm con" mà một lần Nhà vắng cũng bày biện bao nhiêu trìu mến: "Mành rách gió lay/ Chim chích đu mình săn nhện/ Góc sân nắng hanh/ Lá mít rụng trở mình - nghé bếp/ Chó hàng xóm sủa cầm chừng vài tiếng/ Lối bước lên hè, guốc nằm chiếc ngửa chiếc nghiêng".

 

Không chỉ xuất hiện với tư cách một họa sĩ vung vẩy ngôn ngữ để vẽ tỉ mỉ những nét quê, phẩm chất thi sĩ của Phùng Cung bộc lộ rõ nhất khi gọi tên được nỗi xúc động nhân tính qua những hành vi lặng lẽ. Đó là chút mê đắm trong Buồng thơm bất chợt để ngọn đèn thay đôi mắt kẻ tình si: "Đêm vắng/ Buồng thơm/ Em soi gương trộm/ Ngọn đèn mượn gió nghé nghiêng". Đó là nỗi thèm khi Ốm dậy đầy ái ngại những mảnh đời hắt hiu: "Em vừa ốm dậy/ Cơm bắp dưa sung/ Thèm canh chuối/ Sẩy tay vỡ bát/ Em run rẩy nhìn ngơ ngác/ Ngoài sân mưa giăng nặng hạt/ Mùi tép rang hàng xóm thơm nghiêng".

Thơ Phùng Cung kiệm lời, mạnh về sự nghĩ ngợi. Ví dụ, bài Trà trăn trở đến mức sốt ruột:

"Quất mãi nước sôi.
Trà đau nát bã.
Không đổi giọng Tân Cương".

Thơ Phùng Cung như một món quà của thân phận. Giữa cơ hàn và túng bấn, thơ vụt đến chốc lát, ông nghĩ ngợi kỹ lưỡng thì bài thơ có ý tứ mà ông nghĩ ngợi mông lung thì bài thơ lừng khừng như phác thảo dở dang.

Trong sự nghiệp thi ca của Phùng Cung, khoảnh khắc viết nên thơ xen lẫn khoảnh khắc nghĩ ra thơ. Vì vậy, đôi lúc Phùng Cung phải vặn vẹo chữ nghĩa hòng vớt vát những chớp hiện từ tư duy mà không cần sự trợ giúp của trái tim, như "gà thí tiếng gáy, vào bình minh trọc phú" hoặc "mặt võ vàng, lầy nước mắt kỷ nguyên".

Định mệnh nhào nặn cho Phùng Cung một cá tính kín đáo. Ông hoàn toàn không phù hợp với bất kỳ sự phô diễn nào, kể cả sự phô diễn trong văn chương. Có thể lấy bài thơ Xem đêm được chọn làm tên chung cho tập thơ để chứng minh. 

Bài thơ có 9 câu, nhưng thành bại nằm trong 5 câu sau: "Trở giấc xem đêm/ Thiên hà ngọc vụn/ Gió thổi một mình/ Mặt đất tròng trành/ Ma hoa nhảy múa", còn 4 câu đầu: "Trở giấc xem đêm/ Cuối trời trăng - mỏi/ Trái gấc chín - ngập ngừng/ Tóc rụng trạt lối đi" chỉ tồn tại như phụ liệu trang điểm nhạt nhòa.

Hầu hết các bài thơ dài của Phùng Cung đều nằm ngoài phong cách thơ Phùng Cung. Kể cả những bài ông có vẻ rất tốn công tốn sức lập ý chuyển điệu như Ao hoang, Gõ rổ, Vấn vương, Biển cả, Sông thương - sao thương, Mưa, Quê hương...

Càng đẩy nhiều chữ vào một bài thơ, thì Phùng Cung càng tỏ ra lúng túng. Thế nhưng, lúc chỉ cho phép mình cầm trên tay khoảng ba chục chữ thì Phùng Cung dễ dàng có được một bài thơ đắc chí. Ở danh tác Truyện Kiều, Nguyễn Du từng viết:"Phận bèo bao quản nước sa/ Lênh đênh đâu nữa cũng là lênh đênh", thì Phùng Cung đã kế thừa để viết hai bài thơ ngắn không hề hổ danh hậu sinh. 

Cũng dựa trên nỗi ám ảnh lênh đênh, Phùng Cung viết bài thơ Hoa bèo như một sự than vãn: "Não lòng thay! Cũng kiếp hoa/ Những là trôi dạt/ Những là lênh đênh", và viết bài thơ Bèo như một sự chấp nhận: "Lênh đênh muôn dặm nước non/ Dạt vào ao cạn/ Vẫn còn lênh đênh".

Phùng Cung từng Tự họa thấp thỏm:

"Tôi nhúng ngón tay.
Vẽ mình trong đĩa nước.
Vẽ muôn ngàn lần.
Ngón đau - đĩa cạn.
Biết đến bao giờ.
Tôi mới vẽ nên tôi...".

Thì đây, với tập thơ Xem đêm, Phùng Cung đã có một chân dung thi sĩ của làng quê Bắc Bộ thâm trầm và nguôi yên!

Tác giả bài viết: Lê Thiếu Nhơn
Nguồn tin: duyenclvn theo antgct.cand.com.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Ủng hộ cây mùa xuân NSKK 2018

Ủng hộ quỹ nghệ sĩ khó khăn

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 8

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 7


Hôm nayHôm nay : 868

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 42670

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 3197685

Họa sĩ Lê Minh qua đời ở tuổi 82

Theo tin từ văn phòng Hội Mỹ thuật TP HCM, họa sĩ Lê Minh - người vẽ nhiều truyện tranh lịch sử - qua đời ở tuổi 82

 

Tác giả "Khúc thụy du" - nhà thơ Du Tử Lê qua đời

Ca sĩ Lan Ngọc cho biết nhà thơ Du Tử Lê, được biết đến với nhiều tác phẩm nổi tiếng, đã qua đời ngày 7-10 tại Mỹ, hưởng thọ 77 tuổi

 

Vĩnh biệt NSND Thế Anh: Đời nghệ sĩ như anh là diễm phúc!

NSND Thế Anh ra đi là mất mát lớn cho điện ảnh Việt Nam nhưng những vai diễn để đời của ông: Trung úy Phương, Ba Duy... sẽ sống mãi trong lòng công chúng yêu điện ảnh

 

Phim cổ trang Việt và nỗi khổ không ai thấu

Phim cổ trang nội địa thường gặp nhiều khó khăn, mà khó nhất là làm vừa lòng khán giả.

 

Ngừng làm "bà mối", Cát Tường hóa thân thành con dâu Cát Phượng

Sau những lùm xùm từ việc ngừng làm MC chương trình "Bạn muốn hẹn hò", Cát Tường xuất hiện trên màn ảnh nhỏ với vai trò diễn viên. Cô hóa thân thành con dâu của nhân vật do Cát Phượng đóng trong phim "Chuyện nhà, chuyện phố".

 

Doãn Quốc Ðam đi lên từ vai phụ

Nam diễn viên trẻ Doãn Quốc Ðam đang được đánh giá cao nhờ khả năng nhập vai đa dạng và lối diễn có chiều sâu. Mới đây, nam diễn viên thế hệ 9X tiếp tục gây ấn tượng với nhân vật tội phạm trong loạt phim hình sự “Mê cung”, phát sóng lúc 21 giờ 40 thứ tư và 21 giờ 50 thứ năm hàng tuần trên kênh VTV3.

 

Phong cách Bolero của Hà Vân

Đang thời dòng nhạc Bolero thịnh hành “từ đầu làng đến cuối xóm” thì một ca sĩ chọn dòng nhạc này để lập nghiệp và khẳng định tên tuổi là thách thức không nhỏ. Vậy nhưng ca sĩ Hà Vân đã làm được và hơn hết, cô đã tạo một phong cách Bolero cho riêng mình.

 

Diễn viên Hoàng Anh chia tay khán giả, sang Mỹ định cư

Nam diễn viên Hoàng Anh từng tham gia phim "Gạo nếp, gạo tẻ" đã sang Mỹ định cư cùng vợ và con gái.

 

Hát bội gia truyền

Hát bội (hay còn được gọi là hát bộ) là loại hình sân khấu truyền thống có từ rất lâu đời ở nước ta. Ngày nay, trong thời buổi công nghệ hóa, hát bội đang có nguy cơ mai một, chỉ còn phổ biến ở các kỳ lễ hội Kỳ yên đình làng. Vậy nhưng, ở Vĩnh Long, có một gia đình đã “5 đời hát bội, làm bầu”. Đó là gia đình của Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Vũ Linh Tâm, hậu duệ đời thứ 3.

 

Đưa thi thể nghệ sĩ Anh Vũ về Việt Nam

Sáng 4-4 (giờ địa phương), ca sĩ Leon Vũ đã làm việc với cảnh sát California - Mỹ để hoàn thành thủ tục nhận thi thể nghệ sĩ Anh Vũ. Một chiếc áo dài do nhà thiết kế thời trang Calvin Hiệp thực hiện cũng đã được mặc cho Anh Vũ.

 

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư buồng trứng, người mẫu 9x Kim Anh đã qua đời vào tối 29-1.Ước mơ thành đạt để mẹ thôi chạy xe ôm, em gái có tiền ăn học của cô gái hiếu thảo này đã không thành

 

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

 

Dương Thụ thích chất "bụi đời" ở Bằng Kiều

Nhạc sĩ Dương Thụ bảo ông thích Bằng Kiều vì "ông cháu" của mình cứ bụi đời thế nào ấy.

 

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang: Làm mới tác phẩm cũ

hà hát Cải lương Trần Hữu Trang vừa tái dựng vở cải lương Tìm lại cuộc đời (tác giả Hoàng Khâm - Điêu Huyền, đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu). Vở cải lương cũ được khoác phong cách tươi mới, mở màn cho các hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật của nhà hát dịp cuối năm 2018 và năm mới 2019.

 

Đờn ca tài tử bên bờ chợ nổi

Gần 1 năm qua, đều đặn tối thứ 2 hằng tuần, quán cà phê Vườn Lan Chợ Nổi bên bờ chợ nổi Cái Răng (đường vào gần UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều) lại cất lên những tiếng đờn lời ca tài tử ngọt ngào. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ (CLB) Đờn ca tài tử phường An Bình.

 

Hoàng Mập trốn viện lo cho "đứa con tinh thần"

Nghệ sĩ Hoàng Mập trốn viện vài giờ để đến dự buổi công bố đề cử giải thưởng Ngôi sao xanh 2018. Phim truyền hình "Nhà ông Hoàng có ma" do anh sản xuất kiêm đạo diễn nhận được đề cử ở nhiều hạng mục.