\n
19:36 EDT Thứ hai, 14/10/2019
hình music online

Tin ngẫu nhiên

qua tang

> KHÓI LỬA BIÊN THÙY 1 - 07/05/2019 10:32
Chúc vui Xem thêm
Yêu cầu: Trần Minh Thương
Người nhận: Minh Thương

Trang nhất » Tin Tức » Văn Sĩ - Thi Sĩ

Nhà văn Nguyễn Khắc Phê và những cuốn nhật ký 56 năm trước

Đăng lúc: Thứ năm - 24/03/2016 12:16 - Đã xem: 698
Nhà văn Nguyễn Khắc Phê

Nhà văn Nguyễn Khắc Phê

Mở cuốn sách anh Phê tặng ra đọc. Và tôi đã giật mình: Đây là cuốn ký sự hấp dẫn vì nó được viết từ những trang nhật ký từ 56 năm trước! Thế là tôi bị cuốn hút theo từng trang nhật ký ấy…
Mùng 2 Tết Bính Thân, vợ chồng tôi đến chúc Tết gia đình nhà văn Nguyễn Khắc Phê ở số 8 Xuân Diệu, Huế. Anh Phê lấy hạt dưa, mứt kẹo Tết mời rồi ký tặng cuốn sách "Những người mở đường ngày ấy" (NXB Giao thông vận tải, 2016). Nghĩa là mới toe. Nhắc đến Nguyễn Khắc Phê là nhắc đến con đường 12A khốc liệt trong chiến tranh chống Mỹ. Vì vậy tôi cứ đinh ninh đây là cuốn sách viết về chuyện cũ, nên chưa đọc vội.

Đến khi trực Tết, đợi khách thăm, mở cuốn sách anh Phê tặng ra đọc. Và tôi đã giật mình: Đây là cuốn ký sự hấp dẫn vì nó được viết từ những trang nhật ký từ 56 năm trước! Thế là tôi bị cuốn hút theo từng trang nhật ký ấy…

Là nhà văn, tôi hiểu tầm quan trọng của vốn sống. Có vốn sống phong phú nhà văn mới viết văn được. Vốn sống có nhiều dạng: đi thực tế (ghi nhật ký) và đọc. Nhiều nhà văn ghi nhật ký hàng ngày. Thậm chí nhà thơ Mai Văn Hoan còn ghi "nhật ký kể về những giấc mơ đêm qua". Nhưng ghi nhật ký trong chiến tranh bom đạn ngút trời, rồi tìm mọi cách lưu giữ tới 56 năm, để hôm nay làm tư liệu viết sách như anh Nguyễn Khắc Phê thì chắc ít người làm được. Đúng là một sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho văn chương!

Từ ngày 31-7-1959, mới 20 tuổi, tốt nghiệp khóa 8, Trường Trung cấp Giao thông vận tải ra trường cho đến kết thúc chiến tranh năm 1975, anh đã ghi tới 11 cuốn nhật ký dày cộp, chữ li ti. Và tất cả đều được bảo quản nguyên vẹn cho tới hôm nay, dù "nhiều chỗ đã bị nhòe mờ theo thời gian".

Đọc Những người mở đường ngày ấy, lần đầu tiên tôi biết con mắt bên phải của anh Phê bị mất thị lực từ đầu năm 1961 trong một vụ tai nạn ôtô do đội trưởng Đội Cầu 1 Nguyễn Hàn (đơn vị của anh lúc đó) lái, xe lao xuống bờ đê sông Đáy. Anh Phê phải bị "thoát huyết đáy mắt". Bây giờ mắt phải của anh thị lực vẫn chỉ 0/10. Nhìn lờ mờ thấy được ngón tay mình cách quá nửa mét. Thế mà gần chục năm trong chiến tranh, ngày đêm anh vẫn lụi cụi ghi nhật ký, ghi cả ban đêm dưới ánh đèn dầu hạt đỗ!    

Nhà văn Nguyễn Khắc Phê sinh năm 1939. Nghĩa là năm nay tuổi mụ anh đã 78. Cuối năm 2015, anh bị tai biến suýt "đi họp" (chữ của Tô Nhuận Vỹ). Anh đã xuất bản hơn 20 đầu sách. Năm 2012, anh được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Đó là sự thẩm định tài năng và cống hiến cho sự nghiệp văn chương nước nhà của anh.

 
Nhà văn Nguyễn Khắc Phê.

Riêng về ngành giao thông vận tải mà anh là người trong cuộc, anh đã viết tới 6 cuốn tiểu thuyết, ký sự: Đường giáp mặt trận (1976), Đường qua làng Hạ (1976), Chỗ đứng người kỹ sư (1980); Miền xa kêu gọi (1985); Sự sống con đường (2011) và năm nay là Những người mở đường ngày ấy. Trong cuốn sách mới này, nhà văn bộc bạch, tất cả các nhân vật trong 5 cuốn sách ấy đều lấy từ người thực việc thực được ghi trong các trang nhật ký, chỉ đổi tên. Ở cuốn sách này anh trích rất nhiều trang nhật ký, để mô tả cuộc sống và chiến đấu của “những người mở đường ngày ấy”, nên sự chân thật, sinh động được nâng lên gấp bội.

Trang nhật ký đầu tiên khi anh mới tốt nghiệp ra trường ghi ngày  31-7-1959: "Nhà trường đã cho ra thêm một mẻ thép tốt…". Ngày 5-8-1959, khi anh được phân công công tác lên miền Tây: "…Tàu đến ga Kỳ Lừa đã hơn 1 giờ chiều, nhưng chợ chưa tan, mặc dù trời mưa...". Nhật ký của anh vẫn ghi liên tục suốt cuộc chiến tranh kể từ khi anh được điều động vào xây dựng cầu đường ở tuyến đường 12A, Đèo Mụ Giạ, Quảng Bình khi mới 24, 25 tuổi. 

Trong "trận đầu thử lửa" chiến tranh phá hoại miền Bắc ác liệt, ngày 16-4-1965, anh ghi: "… Mấy chiếc T.28 đi trước, lượn một vòng rồi xả một tràng rốc-két. Mình vừa nhào xuống đường thì nghe tiếng nổ, chạy vào gần núi đá thì bom nổ trên đỉnh núi, đá tung xuống rào rào. Một mảnh bom lớn dài hơn một mét rơi đánh thịch bên cạnh…".

Sự khốc liệt trên đường 12A liên miên hàng chục năm như thế, mà anh vẫn ghi đều đặn về những trận đánh, những ngày lấp hố bom mở đường, những ngày đo đạc nghiên cứu làm cầu mới của đơn vị mình, của Thanh niên xung phong (TNXP), trong tiếng máy bay gầm rú và bom đạn khốc liệt.

Cũng có rất nhiều trang nhật ký ghi lại cuộc sống đời thường của cán bộ, TNXP rất thú vị. Đó là chuyện yêu đương, cưới vợ ngay tại mặt trận: Ngày 1-1-1966: "… Về đến công trường bộ, thấy lán mình đang ở được dọn dẹp, trang trí để tổ chức lễ cưới cho V. và Ch… Thằng Mỹ chắc không ngờ giữa rừng sâu, bên con đường mà chúng đánh liên tục, chúng đánh để tiêu diệt mọi sự sống người ta vẫn cưới hỏi đông vui…". 

Một trang khác, nhà văn kể chuyện “lá thư tình" rất thú vị, rất hy hữu: "… nghe anh em xung quanh cười rúc rích. Thì ra cô L. vừa nhận thư, bóc ra có hai lá, hai nét chữ khác nhau.

Một lá thư là của người nhà, còn một lá nét chữ cô không biết của ai, nhưng cậu bạn ghé xem nhận ra đó là chữ của anh G. - một vị trong Ban chỉ huy đại đội. Thì ra (vì yêu cô L. - Ngô Minh), anh G đã bóc thư cô, bỏ thêm lá thư của mình với mấy tờ bạc mới 2 hào, 5 hào và một đồng tiền Lào làm kỷ niệm…".

Trên tuyến đường chiến lược 12A khốc liệt, có trận chiến đấu bi tráng ở km 21, trên "đồi 37". Nhật ký Nguyễn Khắc Phê đã ghi rất đậm những "dư âm" sau trận đánh này. Cảm động nhất là thư của cựu TNXP Nguyễn Thị Sâm viết cho nhà văn sau khi đem bài báo của anh đến nhà tặng cho mẹ của liệt sĩ TNXP, anh hùng Nguyễn Thị Thường hy sinh ở km 21, sau đó về nhà thì mơ thấy Thường hiện lên như thật: "…Em về nhà, vài hôm sau thì Thường lại "đến" nhà em. Em hỏi:" Ở mô về đó?". 

Thường nói:" Ở km 21 chứ mô nữa! Thường đến ngồi sát với em trên giường. Em thì chăm chăm nhìn bạn, còn bạn chẳng nhìn em. Em thấy trong tay Thường cầm tấm vải. Em bảo đưa tấm vải xem có đẹp không? Thường đưa tấm vải cho em thấy nhẹ tâng. Em kêu lên "oa…", mở mắt ra chẳng thấy Thường đâu nữa… Anh Phê ơi, em không hiểu sao ngòi bút của anh thiêng liêng thế…".

 
Nhật ký Nguyễn Khắc Phê.

Tôi đã sơ lược vài dòng nhật ký nhà văn ghi trong chiến tranh cách đây 50 năm được trích trong hơn 400 trang sách, chỉ để nói một điều: Chính những trang nhật ký đó đã làm cho cuốn sách sinh động, hấp dẫn. Đọc những trang nhật ký của anh Phê, ngoài hình ảnh bom đạn ngút trời, hình ảnh những anh hùng, chiến sĩ bộ đội, TNXP đi lấp bom mở đường, ta thấy hình bóng nhà văn hiện lên rất rõ từng ngày.

Anh Phê lúc đó là cán bộ kỹ thuật cầu đường, mới bắt đầu sự nghiệp cầm bút bằng những bài báo, bài ký đầu tiên in báo Văn nghệ, mà đã có ý thức lưu giữ những trải nghiệm cuộc sống thực tế bằng nhật ký. Đó là tư chất của một cây bút biết mình trọn đời với văn chương. Hãy đọc thêm vài dòng nhật ký nữa, để hiểu thêm nhà văn của chúng ta sống giữa nguy nan như thế nào.

Ngày 10-4-1965: "Xong trận bom, mình chạy ra, thấy cầu còn nguyên, mừng quá, nhưng phía lán thì khói bốc lên nghi ngút… Phải chạy vội về lán lấy túi tài liệu ở hầm ra. Toàn bộ khu lán đã cháy trụi, chỉ còn cột và các đà ngang đang tiếp tục bị lửa đốt thành than…".

Ngày 25-4-1965, nhật ký dài đến bốn trang sách, có đoạn: "… Mãi đến khi viết những dòng này, mới chợt nhớ hôm nay là ngày sinh nhật thứ 26 của mình… Không nghĩ đến ngày sinh mà có lẽ nghĩ đến ngày tử nhiều hơn!".

Nhà văn Nguyễn Khắc Phê, một cán bộ kỹ thuật giao thông đã trở thành nhà văn trong môi trường gian nguy như thế. Cuốn sách, đặc biệt là những trang nhật ký đầy ắp chi tiết sống, nên tuy thời ấy Nguyễn Khắc Phê chưa định "làm văn", nhưng chính những chi tiết sống động ấy đã tạo nên những trang văn.

Mới hay đã "mang lấy nghiệp", nhà văn dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, phải tỉ mẩn chắt lọc, ghi chép  những chi tiết của cuộc sống để làm giàu cho những trang sách của mình và cho cuộc đời. Đó là bài học nghề văn. Tôi yêu mến và mãi kính trọng những nhà văn như thế!

Tác giả bài viết: Ngô Minh
Nguồn tin: duyenclvn theo antgct.cand.com.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Ủng hộ cây mùa xuân NSKK 2018

Ủng hộ quỹ nghệ sĩ khó khăn

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 11

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 10


Hôm nayHôm nay : 2392

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 40779

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 3195794

Tác giả "Khúc thụy du" - nhà thơ Du Tử Lê qua đời

Ca sĩ Lan Ngọc cho biết nhà thơ Du Tử Lê, được biết đến với nhiều tác phẩm nổi tiếng, đã qua đời ngày 7-10 tại Mỹ, hưởng thọ 77 tuổi

 

Vĩnh biệt NSND Thế Anh: Đời nghệ sĩ như anh là diễm phúc!

NSND Thế Anh ra đi là mất mát lớn cho điện ảnh Việt Nam nhưng những vai diễn để đời của ông: Trung úy Phương, Ba Duy... sẽ sống mãi trong lòng công chúng yêu điện ảnh

 

Phim cổ trang Việt và nỗi khổ không ai thấu

Phim cổ trang nội địa thường gặp nhiều khó khăn, mà khó nhất là làm vừa lòng khán giả.

 

Ngừng làm "bà mối", Cát Tường hóa thân thành con dâu Cát Phượng

Sau những lùm xùm từ việc ngừng làm MC chương trình "Bạn muốn hẹn hò", Cát Tường xuất hiện trên màn ảnh nhỏ với vai trò diễn viên. Cô hóa thân thành con dâu của nhân vật do Cát Phượng đóng trong phim "Chuyện nhà, chuyện phố".

 

Doãn Quốc Ðam đi lên từ vai phụ

Nam diễn viên trẻ Doãn Quốc Ðam đang được đánh giá cao nhờ khả năng nhập vai đa dạng và lối diễn có chiều sâu. Mới đây, nam diễn viên thế hệ 9X tiếp tục gây ấn tượng với nhân vật tội phạm trong loạt phim hình sự “Mê cung”, phát sóng lúc 21 giờ 40 thứ tư và 21 giờ 50 thứ năm hàng tuần trên kênh VTV3.

 

Phong cách Bolero của Hà Vân

Đang thời dòng nhạc Bolero thịnh hành “từ đầu làng đến cuối xóm” thì một ca sĩ chọn dòng nhạc này để lập nghiệp và khẳng định tên tuổi là thách thức không nhỏ. Vậy nhưng ca sĩ Hà Vân đã làm được và hơn hết, cô đã tạo một phong cách Bolero cho riêng mình.

 

Diễn viên Hoàng Anh chia tay khán giả, sang Mỹ định cư

Nam diễn viên Hoàng Anh từng tham gia phim "Gạo nếp, gạo tẻ" đã sang Mỹ định cư cùng vợ và con gái.

 

Hát bội gia truyền

Hát bội (hay còn được gọi là hát bộ) là loại hình sân khấu truyền thống có từ rất lâu đời ở nước ta. Ngày nay, trong thời buổi công nghệ hóa, hát bội đang có nguy cơ mai một, chỉ còn phổ biến ở các kỳ lễ hội Kỳ yên đình làng. Vậy nhưng, ở Vĩnh Long, có một gia đình đã “5 đời hát bội, làm bầu”. Đó là gia đình của Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Vũ Linh Tâm, hậu duệ đời thứ 3.

 

Đưa thi thể nghệ sĩ Anh Vũ về Việt Nam

Sáng 4-4 (giờ địa phương), ca sĩ Leon Vũ đã làm việc với cảnh sát California - Mỹ để hoàn thành thủ tục nhận thi thể nghệ sĩ Anh Vũ. Một chiếc áo dài do nhà thiết kế thời trang Calvin Hiệp thực hiện cũng đã được mặc cho Anh Vũ.

 

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư buồng trứng, người mẫu 9x Kim Anh đã qua đời vào tối 29-1.Ước mơ thành đạt để mẹ thôi chạy xe ôm, em gái có tiền ăn học của cô gái hiếu thảo này đã không thành

 

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

 

Dương Thụ thích chất "bụi đời" ở Bằng Kiều

Nhạc sĩ Dương Thụ bảo ông thích Bằng Kiều vì "ông cháu" của mình cứ bụi đời thế nào ấy.

 

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang: Làm mới tác phẩm cũ

hà hát Cải lương Trần Hữu Trang vừa tái dựng vở cải lương Tìm lại cuộc đời (tác giả Hoàng Khâm - Điêu Huyền, đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu). Vở cải lương cũ được khoác phong cách tươi mới, mở màn cho các hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật của nhà hát dịp cuối năm 2018 và năm mới 2019.

 

Đờn ca tài tử bên bờ chợ nổi

Gần 1 năm qua, đều đặn tối thứ 2 hằng tuần, quán cà phê Vườn Lan Chợ Nổi bên bờ chợ nổi Cái Răng (đường vào gần UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều) lại cất lên những tiếng đờn lời ca tài tử ngọt ngào. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ (CLB) Đờn ca tài tử phường An Bình.

 

Hoàng Mập trốn viện lo cho "đứa con tinh thần"

Nghệ sĩ Hoàng Mập trốn viện vài giờ để đến dự buổi công bố đề cử giải thưởng Ngôi sao xanh 2018. Phim truyền hình "Nhà ông Hoàng có ma" do anh sản xuất kiêm đạo diễn nhận được đề cử ở nhiều hạng mục.

 

"Trời sinh một cặp" Minh Vương – Lệ Thủy

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghiệp cầm ca, Minh Vương - Lệ Thủy vẫn là 1 cặp trời sinh trên sân khấu cải lương, được khán giả mến mộ.