\n
03:55 PST Thứ sáu, 07/10/2022
hình music online

qua tang

> KHÓI LỬA BIÊN THÙY 1 - 07/05/2019 06:32
Chúc vui Xem thêm
Yêu cầu: Trần Minh Thương
Người nhận: Minh Thương

Trang nhất » Tin Tức » Tin tức

NSƯT Hùng Minh - Đời "kép độc"

NSƯT Hùng Minh - Đời "kép độc"

Ở độ tuổi 83 vẫn còn được góp mặt cả trên sân khấu lẫn điện ảnh, NSƯT Hùng Minh đang tập trung viết hồi ký về cuộc đời một "kép độc" có thâm niên với niềm hạnh phúc viên mãn

Xem tiếp...

Nỗi lo bảo tồn ca Huế

Đăng lúc: Thứ ba - 22/09/2015 20:53 - Đã xem: 1500
Nỗi lo bảo tồn ca Huế

Nỗi lo bảo tồn ca Huế

Dù được xem là loại hình âm nhạc bác học, có sự ảnh hưởng lớn nhưng đến nay, ca Huế vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu để bảo tồn và phát huy

Ngày 22-9, lần đầu tiên một hội thảo quy mô quốc gia được Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức với sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà quản lý để bàn về giá trị, định hướng bảo tồn và phát huy giá trị ca Huế.

Âm nhạc bác học cổ điển

Tại hội thảo, những người tham gia đều cho rằng ca Huế được phát sinh vào khoảng thế kỷ XVII, có nguồn gốc từ cung đình. Ca Huế ra đời để phục vụ thú vui của vua chúa, quan lại, giới quý tộc nhưng sau đó được lưu truyền ra dân gian, hòa quyện với các làn điệu âm nhạc dân tộc.

Ông Phan Tiến Dũng, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Thừa Thiên - Huế, khẳng định ca Huế là loại hình âm nhạc bác học cổ điển với hệ thống bài bản có cấu trúc chặt chẽ, đòi hỏi kỹ năng biểu diễn điêu luyện của ca công, nhạc công. Chính vì xuất xứ từ cung đình nên ca Huế mang phong cách sang trọng, tao nhã nhưng cũng đậm đà phong vị dân gian.

 

Ca Huế được biểu diễn trên thuyền sông Hương
Ca Huế được biểu diễn trên thuyền sông Hương

 

Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa và Thông tin tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là Sở VH-TT-DL), cho rằng ca Huế là cổ nhạc, có cả ca và nhạc, khác hẳn những loại hình khác. Ca Huế chưa từng được cất lên trên những cánh đồng, trong lúc cày cấy... Loại hình âm nhạc này rất kén chọn không gian diễn xướng. Nó chỉ lột tả được thần thái khi cất lên trong những phòng khách sang trọng, những lòng thuyền tao nhã, với số lượng người nghe vừa phải, có người tri âm, tri kỷ, có trình độ thưởng thức.

Theo dịch giả Bửu Ý, ca Huế giúp người nghe đạt bản chất của nó, tức là những tình cảm đất đai, nguồn cội được biến thành lời ca, thành cách luyến láy, ngắt câu, thành quãng lặng. Nó buộc người thưởng thức không phải chỉ nghe bằng thính giác mà còn cả truyền âm nhập mật, xuyên qua lời ca tiếng nhạc và cả thể phách ca nhi.

“Khi nghe ca Huế thì mọi xao náo của đời sống thường ngày dừng lại phía bên ngoài, chẳng khác nào sinh hoạt của hiện tại không thể nào hòa lẫn vào sinh hoạt của quá khứ đang dần dà sống lại. Ca Huế không chen lấn xô đẩy với một ô vuông nào khác, nó sống yên bình và tỏa bình yên ra chung quanh. Nghe ca Huế, bạn sẽ thấy rất thanh thản, tình người. Ca Huế sẽ không bao giờ giành thị phần với các loại hình ca nhạc khác. Nó luôn đứng ở phần thiểu số nhưng đã cắm rễ vào đất mẹ, chuyên chở tâm hồn của dân tộc” - ông Bửu Ý nhìn nhận.

Báo động biến chất

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa, ca Huế rất thịnh đạt vào thời vua chúa tồn tại nhưng giai đoạn 1885-1945 đã ngưng đọng, từ 1945-1989 bị suy thoái. Ca Huế chỉ mới “tái sinh” từ lúc tái lập tỉnh Thừa Thiên - Huế đến nay dưới dạng là một sản phẩm du lịch, diễn xuất trên thuyền sông Hương hoặc ở các thính phòng.

Ông Hoa cho rằng ca Huế chưa “phục hưng” toàn diện, đang báo động về sự biến chất, giới trẻ ở Huế ngày càng xa cách. Trong khi đó, nhiều tác phẩm nghiên cứu, giáo trình giảng dạy về lịch sử âm nhạc Việt Nam thì thiếu nhắc đến ca Huế hoặc chỉ đề cập vài dòng sơ lược. “Có nhà nghiên cứu âm nhạc ngay ở Hà Nội còn gọi ca Huế là dân ca Huế, là loại hình âm nhạc “ô tang tình tang”. Đó là những hiện tượng lạ đời do thiếu hiểu biết” - ông Hoa băn khoăn.

Ông Hoa đề xuất cần phải xóa bỏ những hình thức thô tạp như việc biểu diễn ca Huế trên thuyền mạo danh thuyền rồng với những bộ trang phục nửa vời, lòe loẹt, thiếu sự tinh tế. “Một số ca sĩ, nhạc công muốn tạo tiết tấu réo rắt để hấp dẫn du khách đã đẩy nhanh tốc độ nhiều làn điệu, bài hát, vô tình phá nát sự trang trọng, tinh tế, có nguy cơ làm biến chất ca Huế” - ông Hoa nêu thực trạng.

 

Du khách nghe ca Huế trên sông
Du khách nghe ca Huế trên sông

 

Ông Lê Anh Tuấn, Phó phân Viện trưởng Phân viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia tại Huế, cho biết hiện nay, ca Huế có 2 hình thức đào tạo nghệ sĩ. Đó là loại hình đào tạo chính quy ở Học viện Âm nhạc Huế và Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật tỉnh; loại hình còn lại là tại “lò” của các nghệ nhân.

Theo đánh giá của ông Tuấn, loại hình đào tạo chính quy dù có bài bản, từ thấp đến cao nhưng thời lượng các môn học liên quan chiếm quá nhiều so với những môn chuyên ngành nên khó tạo ra một thế hệ nghệ sĩ điêu luyện. “Thực tế, học sinh chỉ có thể vừa ca vừa nhịp chứ rất khó ca xong mới nhịp. Vậy nên, một khóa đào tạo thì chất lượng ngang bằng nhau, không có sự chênh lệch lớn nếu không tự học hỏi thêm” - ông Tuấn nhận xét.

Mặt khác, hình thức đào tạo chính quy phải tuân thủ quy định chung giữa Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ VH-TT-DL. Trong khi đó, khung chương trình đào tạo của Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành còn có nhiều điểm không phù hợp với quy trình đào tạo ngành nghệ thuật truyền thống hoặc thiếu thống nhất với quy trình của Bộ VH-TT-DL. Đối với hình thức truyền nghề không chính quy tại các “lò”, các nghệ nhân thường thiếu phương pháp bài bản, chỉ dựa trên kinh nghiệm của mình.

Ông Võ Quê, Chủ nhiệm CLB ca Huế Phú Xuân, đề nghị nhà nước cần sớm có kế hoạch thu hình, thu tiếng các bài bản lớn vì đội ngũ nghệ nhân ca Huế đang mỏng dần. Đồng thời, cần quan tâm đưa ca Huế vào chương trình giáo dục học đường dưới dạng các buổi nói chuyện có minh họa hay các buổi biểu diễn nghệ thuật.

 

Xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO

Tối 22-9, UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã tổ chức lễ đón bằng công nhận ca Huế là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia do Bộ VH-TT-DL cấp. Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, Cục Di sản văn hóa - Bộ VH-TT-DL, đây là điều kiện cần thiết để ca Huế xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO ghi danh vào một trong các danh sách: di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại hoặc di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Để làm được điều này, cần tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng ca Huế, làm sáng tỏ thêm những giá trị nổi bật đối với sự đa dạng văn hóa, sự sáng tạo của nhân loại. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng đối với ca Huế.

Nhạc sĩ Nguyễn Đình Sáng, nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thông tin tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho rằng vai trò của ca Huế lâu nay đã được các nhà nghiên cứu, các bậc thầy trong nghề khẳng định. Nó không những ảnh hưởng đến loại hình ca kịch Huế mà còn có sự lan tỏa, tác động đến các vùng âm nhạc trong cả nước, đầu tiên là vùng Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi và đã hình thành nên lối “đờn Quảng”.

Đặc biệt, khi lan vào Nam Bộ, ca Huế đã dần dần hình thành nên dòng đờn ca tải tử vào cuối thế kỷ XIX, nhờ các nhạc sĩ, nhạc quan triều Nguyễn theo phong trào Cần vương vào Nam. Ca Huế còn có sự ảnh hưởng đến âm nhạc phương Bắc. Trong đó, làn điệu dân ca quan họ có giọng Huế, nhiều bài dựa theo âm điệu. Điều này đã được cố nhạc sĩ Lưu Hữu Phước khẳng định tại Đại nhạc hội ca Huế năm 1977, rằng: Nghệ thuật ca nhạc Huế là cột mốc lớn đánh dấu một giai đoạn phát triển của văn hóa dân tộc, là cơ sở xuất phát những làn ca rộng lớn từ châu thổ Cửu Long đến mũi Cà Mau, đồng bằng sông Hồng và cả trung du Bắc Bộ.

 

Bài và ảnh: Quang Nhật

Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 12

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 11


Hôm nayHôm nay : 333

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 15193

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8380957

Tin ngẫu nhiên

NSƯT Hùng Minh - Đời "kép độc"

Ở độ tuổi 83 vẫn còn được góp mặt cả trên sân khấu lẫn điện ảnh, NSƯT Hùng Minh đang tập trung viết hồi ký về cuộc đời một "kép độc" có thâm niên với niềm hạnh phúc viên mãn

 

Mai Thảo viết về “kẻ lạ trần gian” Bùi Giáng

Nhiều buổi chiều Sài Gòn, tôi chẳng còn có thể nhớ đích xác vào những năm nào, đâu như năm 1962, đâu như năm 1965, tôi thường được mời tới những họp mặt ăn nhậu trên căn lầu ngăn nắp, thoáng mát của thầy Thanh Tuệ ở đường Lý Thái Tổ.

 

Hứa Minh Đạt tiết lộ chuyện hôn nhân với Lâm Vỹ Dạ

Nam danh hài "hiền lành nhất nhì showbiz Việt" Hứa Minh Đạt từng bị vợ cằn nhằn vì chấp nhận an phận, không nắm lấy cơ hội vươn lên.

 

Nghệ sĩ Phi Phụng: ’50 tuổi tôi vẫn còn ngủ dưới đất’

Nghệ sĩ Phi Phụng trải lòng về ѕυ̛̣ nghiệp thăng trầm, từng mơ ước có căn nhà ở tuổi 50.

 

Nhà sản xuất "Em và Trịnh" lên tiếng về vấn đề "hư cấu" gây tranh cãi trong phim

"Em và Trịnh" đang gây nên bão dư luận quanh một số tình tiết trong phim bị xem là "không đúng sự thật". Đại diện nhà sản xuất chính thức lên tiếng về "sự thật" và "hư cấu" trong phim

 

Nhớ tác giả bài hát bất hủ Ai Về Sông Tương

Bài Ai Về Sông Tương ký tên tác giả Thông Đạt là một trong hai bút danh khác của nhạc sĩ Văn Giảng. Bút danh còn lại là Nguyên Thông, dùng để viết các ca khúc Phật giáo, nổi tiếng với bài Từ Đàm Quê Hương Tôi, ngoài ra còn các tác phẩm khác nổi tiếng khác mà ít ai biết là của ông như Vô Thường, Mừng Đản Sanh, Hoa Cài Áo Lam, Ca Tỳ La Vệ…

 

Nhớ tác giả bài hát bất hủ Ai Về Sông Tương

Bài Ai Về Sông Tương ký tên tác giả Thông Đạt là một trong hai bút danh khác của nhạc sĩ Văn Giảng. Bút danh còn lại là Nguyên Thông, dùng để viết các ca khúc Phật giáo, nổi tiếng với bài Từ Đàm Quê Hương Tôi, ngoài ra còn các tác phẩm khác nổi tiếng khác mà ít ai biết là của ông như Vô Thường, Mừng Đản Sanh, Hoa Cài Áo Lam, Ca Tỳ La Vệ…

 

Danh ca Minh Hiếu: ‘Nàng thơ’ bước ra từ những nhạc phẩm bolero huyền thoại thập niên 1960

Những năm 1975, мột trong nhưng mỹ nhân làng nhạc Việt khiến nhiều người nức lòng chắc chắn là danh ca Minh Hiếu. รở нữu chất giọng đ.ộ.c łạ và nhan sắc mặn mà, dù không xuất thân giàu có nhưng ai cũng phải ví von nhan sắc của bà như Elizabeth Taylor tại Việt หคм.

 

Nghệ sĩ Thanh Thủy: Phụ nữ "giết" đàn ông bằng nước mắt

Tham gia chương trình "Có hẹn lúc 22 giờ" (phát sóng trên kênh HTV9), nghệ sĩ Thanh Thủy khẳng định "phụ nữ giỏi lại còn biết sử dụng nước mắt thì đàn ông chỉ có "chết".

 

Vì sao NSND Hồng Vân rời chương trình "Bạn muốn hẹn hò"?

Người thay thế NSND Hồng Vân tiếp tục cùng MC Quyền Linh dẫn chương trình "Bạn muốn hẹn hò" là diễn viên Ngọc Lan.

 

Cẩm Vân, Phương Thanh, Tóc Tiên… mặc đồ bảo hộ, hát ở bệnh viện dã chiến

Ca sĩ Cẩm Vân, Phương Thanh, Tóc Tiên, Quốc Đại, Lê Minh (nhóm MTV), CeCe Trương... đã có nhiều tiết mục biểu diễn ý nghĩa hát tặng người dân đang điều trị và lực lượng y bác sĩ tại Bệnh viện Dã chiến thu dung điều trị Covid-19 số 11 (phường An Khánh, TP Thủ Đức, TPHCM) vào tối qua, 3-8.

 

Soạn giả Hoàng Song Việt "viết tâm thư" cho cải lương tuồng cổ

Trước thành công ấn tượng của Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ trong lần công diễn khởi động sự trở lại sau 30 năm của một thương hiệu, soạn giả Hoàng Song Việt đã bày tỏ niềm tin yêu dành cho tín hiệu vui này.

 

Lê Phương tái xuất màn ảnh sau 2 năm làm “mẹ bỉm”

Nữ diễn viên Lê Phương tái xuất màn ảnh nhỏ sau 2 năm kể từ khi sinh bé Bông, tròn bổn phận “mẹ bỉm”. Cô trở lại bằng vai diễn đầy nước mắt trong phim “Thương con cá rô đồng” của đạo diễn Hoàng Tuấn Cường.

 

Trăn trở cuộc thi Tài năng xiếc toàn quốc

Cuộc thi Tài năng xiếc toàn quốc 2021 diễn ra từ ngày 22 đến 27-4 tại Liên đoàn Xiếc Việt Nam (67-69 Trần Nhân Tông, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội). Năm nay có hơn 100 diễn viên của 5 đơn vị dự thi 29 tiết mục.

 

Múa bóng rỗi vào mùa

Có sô diễn thì mừng nhưng các nghệ nhân vẫn canh cánh bên lòng nhiều nỗi lo

 

Mạc Văn Khoa kết hôn với bạn gái hơn 3 tuổi

Sau 5 năm yêu nhau, Mạc Văn Khoa và Thảo Vy chính thức trở thành vợ chồng.