\n
19:58 EDT Thứ hai, 14/10/2019
hình music online

Tin ngẫu nhiên

qua tang

> KHÓI LỬA BIÊN THÙY 1 - 07/05/2019 10:32
Chúc vui Xem thêm
Yêu cầu: Trần Minh Thương
Người nhận: Minh Thương

Trang nhất » Tin Tức » Tin tức

Đàn bầu - kết tinh của văn hóa Việt: Xứng đáng đề cử Di sản thế giới

Đăng lúc: Thứ sáu - 28/10/2016 09:47 - Đã xem: 879
Đàn bầu - kết tinh của văn hóa Việt: Xứng đáng đề cử Di sản thế giới

Đàn bầu - kết tinh của văn hóa Việt: Xứng đáng đề cử Di sản thế giới

Không chỉ dừng lại ở một nhạc cụ truyền thống, những gì gắn với quá trình phát triển của đàn bầu đã cho thấy: cây đàn này thực sự là một “nhân chứng” đặc biệt trong dòng chảy lịch sử và văn hóa Việt Nam.
1. Theo NSND Thanh Tâm, trong xã hội VN xưa, đàn bầu được coi là nhạc cụ thân thuộc nhất với cộng đồng. Và trước hết, đó được coi là công cụ mưu sinh của những người hát rong, với tính chất đàn đơn sơ, dễ làm, dễ mang đi để đệm hát. Theo những nhóm hát rong ấy, cây đàn độc đáo này đã dần tới khắp các làng quê và chốn thị thành.

 

Để tìm hiểu về nguồn gốc đàn bầu, các nhà nghiên cứu đã sưu tập được khá nhiều truyền thuyết hấp dẫn và gần như không trùng khớp với bất cứ truyền thuyết về nhạc cụ nào trên thế giới. Trong đó, điểm chung nhất của các truyền thuyết là câu chuyện của những người lao động lương thiện, có số phận kém may mắn, được trời (Phật/ông bụt) cho cây đàn để kiếm sống.

"Với những truyền thuyết ấy, là cây đàn sinh ra trong cuộc sống lao động khốn khó của tầng lớp thấp trong xã hội, nên đàn bầu cũng thường tấu lên nỗi lòng ai oán, với giai điệu thường chậm rãi da diết nhưng không quá bi ai, vật vã" - NSND Thanh Tâm cho biết.


 2 nghệ nhân mù và cây đàn bầu vào đầu thế kỷ 20. (Ảnh tư liệu)

 
 

 

Trong số này, PGS Đặng Hoành Loan đặc biệt hào hứng với truyền thuyết được sưu tầm năm 1978 từ nghệ nhân nổi tiếng Thân Đức Chinh (Bắc Giang). Theo cụ Chinh, người xưa kể rằng đàn bầu ra đời từ thời nhà Đinh (thế kỷ 10), và là sự sáng tạo của tổ nghề xẩm - vốn là một hoàng thân nhà Đinh vì thất thế mà trở thành người hát rong.

"Chỉ là truyền thuyết, nhưng các tư liệu sưu tập được đều cho thấy: đàn bầu và cách chơi theo lối dây buông đã xuất hiện tại VN từ rất sớm trong dân gian" - PGS Loan nói. "Và tới giữa thế kỷ 18, một thay đổi thú vị diễn ra, khi đàn bầu bắt đầu xâm nhập vào một số hình thức sinh hoạt âm nhạc trong cung đình".

Kiến giải về bước ngoặt này, PGS Loan cho rằng, thời chúa Nguyễn Phúc Thuần (1765 - 1777), cách chơi đàn bầu theo lối bồi âm đã xuất hiện, làm thay đổi chất lượng và phong cách nghệ thuật đàn bầu. Bởi vậy, bộ sử Đại Nam thực lục của nhà Nguyễn bắt đầu "chú ý" tới cây đàn này, với tên gọi là đàn Nam cầm. Theo bộ sử trên, người tiếp tục sáng tạo về đàn bầu và kỹ thuật chơi là Tôn Thất Dục, một người "hiếu học, giỏi thơ, tinh về thuật số và âm nhạc".

2. Hơn 100 năm sau, đàn bầu (Nam cầm) đã tham gia sâu rộng vào nghệ thuật ca hát thính phòng Huế. Nghiên cứu của các học giả như Hoàng Yến và G. Cordier đều nhắc tới sự xuất hiện của đàn bầu tại Huế trong thập niên cuối của thế kỷ 19.

Và vào đầu thế kỷ 20, trong những bức ảnh Việt Nam (do người Pháp thực hiện), cây đàn bầu cũng từng xuất hiện như một biểu trưng đặc sắc của văn hóa bản địa. Đặc biệt, sau năm 1945, nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ Việt Nam đã nối tiếp nhau có thêm những sáng tạo đặc biệt để cải tiến và hoàn thiện về cần đàn, bầu đàn, que đàn để phục vụ kháng chiến. 

Trong đó, NSND Mạnh Thắng được nhắc tới khá nhiều, khi ông có những cải tiến quan trọng về que gảy hay kỹ thuật khuếch đại âm thanh của đàn bầu. NSND Mạnh Thắng cũng là người góp phần sớm nhất để giới thiệu cây đàn đặc biệt này ra quốc tế, sau khi giành Huy chương vàng tại Ðại hội liên hoan thanh niên và sinh viên toàn thế giới năm 1957 ở Moskva.

Với những sáng tạo của cộng đồng, với sự tồn tại xuyên thời gian và gắn bó với nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc như vậy, không có gì lạ khi  trong cuộc hội thảo ngày 21/10 về vấn đề này (Viện Âm nhạc tổ chức), nhiều chuyên gia đã lên tiếng đề nghị Việt Nam sớm lên kế hoạch xây dựng hồ sơ và trình UNESCO công nhận cây đàn này là Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại.

“Đại sứ văn hóa” trong những năm chống Mỹ

Không chỉ xuất hiện trong văn hóa Việt, cây đàn bầu cũng được bạn bè quốc tế nhắc tới như một biểu trưng đặc biệt của VN trong những năm chống Mỹ. Khi sang thăm VN trong giai đoạn này, thi sĩ Blaga Dimitrova (Bulgaria) đã có những câu thơ nổi tiếng (được Xuân Diệu dịch):

Gẩy trên một dây đàn duy nhất

Và bỗng dưng nảy ra suối hát

Tiếng chim kêu, tiếng người nấc

Một điệu ru con, một trận bão về

Rồi dây một mình

Tự vọng mãi tiếng ngân nga

Tôi run rẩy như tôi hóa câu ca

Và tôi hiểu: khi dây căng rất mực

Căng đến mức

Sắp đứt - thì đây

Cả vũ trụ về rung động trên dây…

 

Tác giả bài viết: Anh Bảo
Nguồn tin: duyenclvn theo theothaovanhoa
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Ủng hộ cây mùa xuân NSKK 2018

Ủng hộ quỹ nghệ sĩ khó khăn

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 17


Hôm nayHôm nay : 2471

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 40858

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 3195873

Tác giả "Khúc thụy du" - nhà thơ Du Tử Lê qua đời

Ca sĩ Lan Ngọc cho biết nhà thơ Du Tử Lê, được biết đến với nhiều tác phẩm nổi tiếng, đã qua đời ngày 7-10 tại Mỹ, hưởng thọ 77 tuổi

 

Vĩnh biệt NSND Thế Anh: Đời nghệ sĩ như anh là diễm phúc!

NSND Thế Anh ra đi là mất mát lớn cho điện ảnh Việt Nam nhưng những vai diễn để đời của ông: Trung úy Phương, Ba Duy... sẽ sống mãi trong lòng công chúng yêu điện ảnh

 

Phim cổ trang Việt và nỗi khổ không ai thấu

Phim cổ trang nội địa thường gặp nhiều khó khăn, mà khó nhất là làm vừa lòng khán giả.

 

Ngừng làm "bà mối", Cát Tường hóa thân thành con dâu Cát Phượng

Sau những lùm xùm từ việc ngừng làm MC chương trình "Bạn muốn hẹn hò", Cát Tường xuất hiện trên màn ảnh nhỏ với vai trò diễn viên. Cô hóa thân thành con dâu của nhân vật do Cát Phượng đóng trong phim "Chuyện nhà, chuyện phố".

 

Doãn Quốc Ðam đi lên từ vai phụ

Nam diễn viên trẻ Doãn Quốc Ðam đang được đánh giá cao nhờ khả năng nhập vai đa dạng và lối diễn có chiều sâu. Mới đây, nam diễn viên thế hệ 9X tiếp tục gây ấn tượng với nhân vật tội phạm trong loạt phim hình sự “Mê cung”, phát sóng lúc 21 giờ 40 thứ tư và 21 giờ 50 thứ năm hàng tuần trên kênh VTV3.

 

Phong cách Bolero của Hà Vân

Đang thời dòng nhạc Bolero thịnh hành “từ đầu làng đến cuối xóm” thì một ca sĩ chọn dòng nhạc này để lập nghiệp và khẳng định tên tuổi là thách thức không nhỏ. Vậy nhưng ca sĩ Hà Vân đã làm được và hơn hết, cô đã tạo một phong cách Bolero cho riêng mình.

 

Diễn viên Hoàng Anh chia tay khán giả, sang Mỹ định cư

Nam diễn viên Hoàng Anh từng tham gia phim "Gạo nếp, gạo tẻ" đã sang Mỹ định cư cùng vợ và con gái.

 

Hát bội gia truyền

Hát bội (hay còn được gọi là hát bộ) là loại hình sân khấu truyền thống có từ rất lâu đời ở nước ta. Ngày nay, trong thời buổi công nghệ hóa, hát bội đang có nguy cơ mai một, chỉ còn phổ biến ở các kỳ lễ hội Kỳ yên đình làng. Vậy nhưng, ở Vĩnh Long, có một gia đình đã “5 đời hát bội, làm bầu”. Đó là gia đình của Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Vũ Linh Tâm, hậu duệ đời thứ 3.

 

Đưa thi thể nghệ sĩ Anh Vũ về Việt Nam

Sáng 4-4 (giờ địa phương), ca sĩ Leon Vũ đã làm việc với cảnh sát California - Mỹ để hoàn thành thủ tục nhận thi thể nghệ sĩ Anh Vũ. Một chiếc áo dài do nhà thiết kế thời trang Calvin Hiệp thực hiện cũng đã được mặc cho Anh Vũ.

 

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư buồng trứng, người mẫu 9x Kim Anh đã qua đời vào tối 29-1.Ước mơ thành đạt để mẹ thôi chạy xe ôm, em gái có tiền ăn học của cô gái hiếu thảo này đã không thành

 

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

 

Dương Thụ thích chất "bụi đời" ở Bằng Kiều

Nhạc sĩ Dương Thụ bảo ông thích Bằng Kiều vì "ông cháu" của mình cứ bụi đời thế nào ấy.

 

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang: Làm mới tác phẩm cũ

hà hát Cải lương Trần Hữu Trang vừa tái dựng vở cải lương Tìm lại cuộc đời (tác giả Hoàng Khâm - Điêu Huyền, đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu). Vở cải lương cũ được khoác phong cách tươi mới, mở màn cho các hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật của nhà hát dịp cuối năm 2018 và năm mới 2019.

 

Đờn ca tài tử bên bờ chợ nổi

Gần 1 năm qua, đều đặn tối thứ 2 hằng tuần, quán cà phê Vườn Lan Chợ Nổi bên bờ chợ nổi Cái Răng (đường vào gần UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều) lại cất lên những tiếng đờn lời ca tài tử ngọt ngào. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ (CLB) Đờn ca tài tử phường An Bình.

 

Hoàng Mập trốn viện lo cho "đứa con tinh thần"

Nghệ sĩ Hoàng Mập trốn viện vài giờ để đến dự buổi công bố đề cử giải thưởng Ngôi sao xanh 2018. Phim truyền hình "Nhà ông Hoàng có ma" do anh sản xuất kiêm đạo diễn nhận được đề cử ở nhiều hạng mục.

 

"Trời sinh một cặp" Minh Vương – Lệ Thủy

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghiệp cầm ca, Minh Vương - Lệ Thủy vẫn là 1 cặp trời sinh trên sân khấu cải lương, được khán giả mến mộ.