\n
06:01 EST Thứ năm, 24/01/2019
hình music online

Tin ngẫu nhiên

Trang nhất » Tin Tức » Nhạc Sĩ

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

Xem tiếp...

Cảm nhận ca từ

Đăng lúc: Thứ bảy - 02/07/2016 07:35 - Đã xem: 486
Cảm nhận ca từ

Cảm nhận ca từ

Đã từ lâu tôi không dám viết về Trịnh Công Sơn (TCS), một- vì đã có quá nhiều bài viết về ông, bài nào cũng có cái hay riêng, hai- vì ông quá lớn, viết về ông sao không bị bạn đọc coi là “ăn theo” tên tuổi người nổi tiếng là điều tôi muốn tránh.

(Ảnh: Dương Minh Long).

Nhưng khi nghe các ca sĩ hát sai lời so với bài hát gốc, đến phát tức, và càng yêu nhạc Trịnh và giọng hát của ca sĩ bao nhiêu thì nỗi tức càng lớn bấy nhiêu. Nhạc Trịnh, chủ yếu là giọng la thứ, khúc thức tưởng như giản lược nhưng làm nên sự ma mị, liêu trai, ám ảnh khiến mọi tầng lớp công chúng thích được thì không phải dễ. Càng nghe càng say, càng mê. Chỉ trên các note và giai điệu căn bản ấy của Trịnh mà các nhạc sĩ hòa âm phối khí có thể khai thác vô biên để làm ra những nhạc phẩm khác nhau, song vẫn mang hồn cốt Trịnh, vẫn là của Trịnh. (Trong đó có thể nhắc đến các bản phối theo phong cách Jazz của nhạc sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn). Theo tôi, các bản phối có thể thay đổi theo với ban đầu, thời ca sĩ hát nhạc Trịnh với chiếc ghi ta gỗ, nhưng ca từ thì theo tôi tuyệt đối không. Không phải chỉ vì pháp luật về quyền tác giả không cho phép mà vì ca từ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là không thay đổi được, thay đổi sẽ làm yếu đi, xấu đi, sai lệch tinh thần tác phẩm, làm mất đi sự tinh tế vốn là đặc trưng, là thế mạnh, là điểm nhấn làm nên tên tuổi của ông.

Không ít người đã nói âm nhạc của TCS có sức “công phá” rất lớn, công phá mềm, nó khiến cho tâm hồn rung động, vùng mờ của trí não được mở ra. Tôi cắt nghĩa về điều đó rằng, sở dĩ: Vì âm nhạc của Trịnh nghe mãi cũng khó chán, càng nghe càng có thể phát hiện thêm vẻ đẹp sâu sắc của ca từ, càng nghe càng nhận ra sự tinh túy của xúc cảm trong từng lớp ngữ nghĩa.

Bây giờ có thể nghe nhan nhản những câu chuyện tình được kể bằng hình ảnh và âm nhạc, logic về ngữ nghĩa, giai điệu đẹp nhưng ngôn từ chỉ là một mặt phẳng. Nhưng ca từ Trịnh Công Sơn thì khác, ngôn từ có nhiều chiều kích: “Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao”  (Diễm xưa); Gọi nắng trên vai em gầy / Đường xa áo bay... Áo xưa dù nhàu vẫn xin bạc đầu gọi mãi tên nhau (Hạ Trắng); “Chiều trên quê hương tôi. Nắng khép cánh chia tay một ngày/ Vết son vàng cuối mây/ Tiếng chân về đó đây/ Chiều đi nhưng nắng vẫn cho đời/ Lửa bếp hồng khơi”; Hay: “trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt, gọi suốt trăm năm một cõi đi về”… 

Những từ được dùng trong một cấu trúc câu mà không dùng lý để suy luận. Vẫn là những từ ngữ của  đời nhưng TCS đã dùng như người họa sĩ dùng chất liệu để đưa chúng đi xa hơn, làm nên một bức tranh siêu thực, ẩn dụ,tượng trưng, lãng mạn, ấn tượng… khiến cho người nghe có thể cảm thụ được nhiều hơn “ chiều kích” cụ thể của ngôn từ  khi cho chúng đứng chung thành một tổ hợp câu. 

*

Khi tôi hát lên, chỉ một vài câu sau đây: “Người ngồi xuống xin mưa đầy. Trên hai tay cơn đau dài, người nằm xuống nghe tiếng ru. Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ”. Hay: "Nhìn những mùa thu đi/ Em nghe sầu lên trong nắng/ Và lá rụng ngoài song/ Nghe tên mình vào quên lãng/ Nghe tháng ngày chết trong thu vàng" đã thấy cái khác, rất khác của ca từ TCS. Người ta thường nghe tiếng động (âm thanh) nhưng ông thì nghe tàn phai (không phải là tiếng động), mà người thưởng thức lại thấy, tàn phai có thể nghe được. Đó là khả năng dùng chữ của bậc thày.

Âm nhạc của TCS đã tác động, ngay cả khi trình tấu không lời, nhưng ca từ cũng để lại ấn tượng sâu đậm không kém trong tâm khảm, sẻ chia và an ủi được nhiều thế hệ, tầng lớp công chúng. Không tưng bừng, cũng không ảo não, nặng ưu tư mà không riết róng. Tôi nghĩ, TCS đã làm tiếng Việt phong phú lên rất nhiều khi ông kết hợp từ làm nên một từ mới đa nghĩa hơn, tinh túy hơn có trường liên tưởng rộng hơn.

*

Rất nhiều tác phẩm của TCS đã được người đời bình luận, ở đây tôi xin nói tới một số bài, ít được nói tới: “Tình khúc Ơ- bai”. Ngay lần đầu nghe bài hát này tôi đã thích những từ ông dùng ở đây, và tôi cảm nhận rằng ông “bày tỏ” một cảm xúc của tác giả (ngôi tôi) trước một mối quan hệ giữa tác (tôi) với một ai đó, có kết cục là chia tay (bye bye). Ông không viết bye bye (bai bai) mà viết Ơ- bai. Ông không viết chúng ta khác nhau quá xa, mà viết “Tôi đi bằng nhịp điệu một hai ba bốn năm/ Em đi bằng nhịp điệu sáu bảy tám chín mười… làm sao ta gặp được nhau”.  Một bài khác: “Một người về đỉnh cao một người về vực sâu để cuộc tình chìm mau như cánh chim cuối đèo”. Đó là những bài hát, tôi thường hát lên trong lòng mỗi khi vấp phải một cuộc tranh luận không có hồi kết, hay khi chia tay một ai đó, một người tình hoặc một đồng nghiệp. Nó giúp tôi lấy lại bình tĩnh, giúp tôi nhìn thấy cuộc đời là vô thường để tiếp tục suy tư vào cõi đẹp và bình yên. 

*

Mới đây, nhắc về TCS, nhạc sĩ “Tình đất đỏ miền Đông”, Trần Long Ẩn, nói với tôi: Có lẽ người hiền nhất trong những người hiền, đó là Trịnh Công Sơn, lừa TCS rất dễ. Trần Long Ẩn bắt chước giọng Huế của Trịnh rất giống, ông kể khi ông bảo có người chê ca từ của Trịnh không cập nhật đời sống, cần sửa hoặc biên tập lại thì TCS ngơ ngác hỏi: “Rứa ư? moa không biết làm cách chi để sửa, sửa ra răng? Thôi, cứ để vậy đi, moa đã viết vậy cứ vậy. Còn toa thì toa sửa sao?”. Trần Long Ẩn nhìn thấy đôi mắt thơ ngây của Trịnh mà thêm yêu bạn, rồi ông bảo rằng: Toa viết “Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng/ ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau” phải không? Giờ người ta đổi là: “Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng/ ngày sau sỏi đá nó dùng ném nhau”. “Ui cha, vậy hử”. Trịnh cười ngạc nhiên. Trong túi của TCS lúc nào cũng có một chai rượu... 

 *

Trịnh Công Sơn cũng là người của hội họa. Tranh của ông cũng chứa đựng nhiều tâm sự. Có lần tôi nhận được Giấy mời tham dự triển lãm tranh của ông cùng với Lý Quý Chung (tức nhà báo Chánh Trinh, Tổng thư ký báo Lao động một thời và trước nữa là Bộ trưởng Bộ Thông tin của chính quyền Sài Gòn), và Nguyễn Quang Em. Mỗi người mỗi bút pháp. Triển lãm của ba ông có nhiều lắm người đến chúc mừng, có lẽ không thiếu một tên tuổi nào của TP HCM, nhưng nhiều nữa là người đẹp, nhìn họ đẹp mà choáng ngợp. Khi tôi còn đứng lớ rớ ở một nơi, chú tâm vào xem tranh, không bén mảng đến chỗ 3 ông, đang rất nhiều người vây quanh, thì bỗng nghe ông gọi: Trường có muốn chụp với tôi một tấm hình không? Dạ có,  muốn lắm. Thế là ông gọi người chụp đang đứng gần đó, chụp đi nào, anh bạn. Bức ảnh nay đã quá cũ và tưởng chừng đã thất lạc bởi thời gian cùng những lần chuyển nhà của tôi. Nhưng rồi vào một ngày, bỗng tôi tìm thấy. Ngày 1.4. 2001 vào buổi trưa, lúc 11 giờ 45 phút, tôi nghe tin TCS mất. Và tôi nghĩ, có lẽ ông ra đi thanh thản: “ như đồng lúa gặt xong.” Đến lúc ông đã về soi bóng mình ở nơi đâu đó với một tự nhủ rằng: “chén rượu tôi uống hoài/ trả lại từng tin vui cho nhân gian chờ đợi”. Vâng, ông là người uống rượu. Nhưng ông đã để lại cho đời hơn 600 bài hát.  Bức ảnh chụp với ông là kỷ niệm duy nhất và vẫn có nguy cơ thất lạc, nhưng âm nhạc của ông thì mãi mãi trong tôi và có thể mãi mãi với thời gian như bánh mỳ, như cơm, như không khí của con người.  

Tác giả bài viết: Trần Thị Trường
Nguồn tin: duyenclvn theo daidoanket.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Ủng hộ cây mùa xuân NSKK 2018

Chúc Mừng Sinh Nhật CLVNCOM

Ủng hộ quỹ nghệ sĩ khó khăn

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 18


Hôm nayHôm nay : 397

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 61388

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2432202

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

 

Dương Thụ thích chất "bụi đời" ở Bằng Kiều

Nhạc sĩ Dương Thụ bảo ông thích Bằng Kiều vì "ông cháu" của mình cứ bụi đời thế nào ấy.

 

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang: Làm mới tác phẩm cũ

hà hát Cải lương Trần Hữu Trang vừa tái dựng vở cải lương Tìm lại cuộc đời (tác giả Hoàng Khâm - Điêu Huyền, đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu). Vở cải lương cũ được khoác phong cách tươi mới, mở màn cho các hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật của nhà hát dịp cuối năm 2018 và năm mới 2019.

 

Đờn ca tài tử bên bờ chợ nổi

Gần 1 năm qua, đều đặn tối thứ 2 hằng tuần, quán cà phê Vườn Lan Chợ Nổi bên bờ chợ nổi Cái Răng (đường vào gần UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều) lại cất lên những tiếng đờn lời ca tài tử ngọt ngào. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ (CLB) Đờn ca tài tử phường An Bình.

 

Hoàng Mập trốn viện lo cho "đứa con tinh thần"

Nghệ sĩ Hoàng Mập trốn viện vài giờ để đến dự buổi công bố đề cử giải thưởng Ngôi sao xanh 2018. Phim truyền hình "Nhà ông Hoàng có ma" do anh sản xuất kiêm đạo diễn nhận được đề cử ở nhiều hạng mục.

 

"Trời sinh một cặp" Minh Vương – Lệ Thủy

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghiệp cầm ca, Minh Vương - Lệ Thủy vẫn là 1 cặp trời sinh trên sân khấu cải lương, được khán giả mến mộ.

 

Nhiếp ảnh gia Trần Huy Hoan: “Đã có lúc bị người ta vác súng đến nhà”

Nhiếp ảnh nude (khỏa thân) ở Việt Nam vẫn còn là một câu chuyện dài với nhiều đa đoan và hệ lụy. Trần Huy Hoan, người đi tiên phong trong lĩnh vực này từ 30 năm trước, nhưng đến nay tất cả những hệ lụy đó vẫn còn nguyên như mới. Có lúc chính nhiếp ảnh gia này đã tỏ lộ: “Ai cũng có câu chuyện của mình. Ai cũng có những khoảnh khắc đau khổ, hạnh phúc. Nếu người nghệ sĩ có cuộc đời an toàn thì tác phẩm của họ cũng sẽ an toàn theo”. Chuyện làng văn nghệ thử lần giở một chút về cái cuộc đời không an toàn này.

 

Phương Oanh: Dấn thân vì yêu nhân vật

Với tài năng diễn xuất qua vai Quỳnh búp bê trong bộ phim cùng tên, không ai ngờ Phương Oanh là người mẫu đóng phim, chưa qua trường lớp

 

Tang lễ "võ lâm minh chủ" Kim Dung

Huỳnh Hiểu Minh, nhà sản xuất Trương Kỷ Trung, Trần Kiều Ân, tỉ phú Jack Ma... đến tang lễ Kim Dung vào chiều 12-11 tại Hồng Kông (Trung Quốc). Nhiều chính khách và diễn viên khác gửi vòng hoa viếng nhà văn.

 

Hoa hậu Trái đất Phương Khánh nói gì về giây phút đăng quang?

Người đẹp Phương Khánh cho biết cô đã vỡ òa xúc động khi nghe hai tiếng Việt Nam được xướng lên ở vị trí cao nhất trong cuộc thi Hoa hậu Trái đất 2018.

 

Nhà văn Kim Dung qua đời ở tuổi 94

Nhà văn Kim Dung, tác giả của hàng loạt tác phẩm võ hiệp danh tiếng: "Tiếu ngạo giang hồ", "Thiên long bát bộ", "Anh hùng xạ điêu"... đã qua đời ngày 30-10, thượng thọ 94 tuổi.

 

9X nghe xẩm

Những khán giả 9X, 10X thích thú gõ chân theo nhịp của bài xẩm huê tình Dứa dại không gai.

 

5 ảo thuật gia đoạt HCV tại Liên hoan Ảo thuật toàn quốc 2018

Tối 15-10, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao TP HCM đã tổ chức bế mạc Liên hoan Ảo thuật toàn quốc lần III năm 2018.

 

Khai thác cải lương cho nghệ thuật múa

NSND Đặng Hùng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật - hội nghệ sĩ múa Việt Nam: Khai thác cải lương cho nghệ thuật múa

 

Lễ đăng quang và trao giải “Chuông vàng vọng cổ” 2018

Bên cạnh những phần thi gay cấn của ba thí sinh xuất sắc, đêm Chung kết Xếp hạng còn mang lại nhiều cảm xúc cho khán giả thông qua các tiết mục phụ diễn và đặc biệt là lễ đăng quang - trao giải “Chuông vàng vọng cổ” 2018.

 

"Bức tường" mở cuộc thi tìm hình bóng Trần Lập

Để tìm lại một "bức tường" của rock Việt như Trần Lập, vở nhạc kịch rock với câu chuyện về một người đàn ông trải qua muôn vàn thử thách sẽ sớm ra mắt khán giả.