\n
18:28 PST Thứ sáu, 22/03/2019
hình music online

Tin ngẫu nhiên

Trang nhất » Tin Tức » NS Tuồng - Bài Chòi

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư buồng trứng, người mẫu 9x Kim Anh đã qua đời vào tối 29-1.Ước mơ thành đạt để mẹ thôi chạy xe ôm, em gái có tiền ăn học của cô gái hiếu thảo này đã không thành

Xem tiếp...

Đặc sắc nghệ thuật ca tuồng Dá Hai của người Nùng

Đăng lúc: Thứ ba - 11/10/2016 23:27 - Đã xem: 656
Nghệ nhân Chung Văn Hần và các diễn viên

Nghệ nhân Chung Văn Hần và các diễn viên

Dá Hai là loại hình ca kịch tuồng nghệ thuật truyền thống độc đáo của dân tộc Nùng ở xã Thông Huề, huyện Trùng Khánh (Cao Bằng). Đây là loại hình bắt nguồn từ nghệ thuật “Mộc Thầu Hí” (một loại kịch múa rối bằng hình người gỗ cổ xưa của Trung Quốc vừa hát vừa điều khiển rối gỗ với 5 sợi dây treo) đã có sự giao thoa, chuyển thể thành ca tuồng Dá Hai của người Nùng.
Đặc sắc nghệ thuật ca tuồng Dá Hai của người Nùng
Nghệ nhân Chung Văn Hần và các diễn viên đang luyện tập trước khi ra sân khấu biểu diễn

Xuất hiện từ giữa thế kỷ XX, hiện nay những làn điệu Dá Hai vẫn được con cháu người Nùng gìn giữ, phát triển để thích hợp với lối sống hiện đại.

Tinh hoa nghệ thuật ca tuồng Dá Hai

Nằm bên dòng sông Bắc Vọng trong xanh, thơ mộng, phố Thông Huề thuộc xã Thông Huề, huyện Trùng Khánh (Cao Bằng) hiện ra với những mái nhà gạch đá cấp bốn, nhà cao tầng xen kẽ nhau. Nơi đây chính là cái nôi của loại ca kịch tuồng nghệ thuật truyền thống của người Nùng nổi tiếng từ nhiều đời nay. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử trong việc lưu giữ và phát triển, cho đến nay tuồng Dá Hai đã phát triển sâu rộng như bó hoa thơm khoe sắc hương ở chốn vùng cao quanh năm mây phủ tỉnh Cao Bằng.

Theo các cụ cao niên ở phố Thông Huề cho hay, Dá Hai là loại ca kịch tuồng mang tính tổng hợp rất độc đáo và đặc sắc. Đây là một loại văn hóa âm nhạc nghệ thuật mang nhiều màu sắc, vừa gần gũi với nhân dân bằng sự hòa trộn giữa lời ca, tiếng nhạc, điệu múa lại vừa có kịch tính như trữ tình,vui buồn, bi hài... Nó thể hiện được mọi mặt của đời sống văn hóa vật chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội.

Tuồng Dá Hai có nội dung rất phong phú, đa dạng thể hiện mọi khía cạnh cảm xúc, tâm trạng của con người với 13 làn điệu khác nhau: khi vui vẻ, phấn khởi được thể hiện trong điệu Sái Vá, lúc đau thương, buồn bực với điệu Thán Tảo hoặc hùng hồn, khí thế như làn điệu Hí Tảo…

Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Hồng Chiến, phong trào văn nghệ quần chúng hát Dá Hai ở Cao Bằng bắt đầu phát triển khá mạnh mẽ vào những năm 50 của thế kỉ 20. Khi đó, một vài địa phương đã tự thành lập được đội Dá Hai nghiệp dư để biểu diễn phục vụ nhân dân thôn, xóm và giao lưu với nơi khác.

Trong đó, điển hình là đội tuồng Dá Hai Thông Huề, huyện Trùng Khánh; hai đội tuồng Dá Hai ở xóm Cốc Mì và xã Bình Long thuộc huyện Hòa An. Hình thức thể hiện trên sân khấu Dá Hai là kể lại các tích truyện có sẵn như các vở Ngọc Phù Dung, Lục Vân Tiên, Hoa Mộc Lan tòng quân... 

Cụ Hần (người đứng ngoài cùng bên phải bức ảnh) tại Lễ Phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ sỹ Ưu tú”

Hàng năm, khi đến các dịp lễ, Tết và các sự kiện của địa phương tổ chức, những làn điệu Dá Hai truyền thống luôn được ngân vang với sự tham gia của nhiều đối tượng. Khi tiếng nhị, nhịp trống cất lên thì những bước chân của các nghệ nhân cũng như các diễn viên đang theo học đều nhịp nhàng, uyển chuyển để hoá thân vào những vai diễn một cách tự nhiên và điêu luyện.

Theo những nghệ nhân ở phố Thông Huề cho biết, cái quan trọng và cốt lõi trong việc biểu diễn tuồng Dá Hai là chất giọng, dáng điệu, cử chỉ, những lời ca thắm đượm tình quê hương, đất nước còn những đạo cụ như trống, đàn nhị chỉ là làm nền tăng thêm sự cảm xúc vừa là để người diễn viên tập trung vào đúng nhịp điệu và lời hát.

Tuồng Dá Hai được xem như có mối tâm tình giữa người xem với người diễn. Ca từ chính là sợi chỉ đỏ, tạo sự giao lựa khăng khít, gắn kết yêu thương từ hai phía, như có ma lực cuốn hút bao thế hệ người xem.

Truyền giữ ngọn lửa đam mê tuồng Dá Hai cho thế hệ trẻ

Ở phố Thông Huề không ai không biết đến nghệ nhân Chung Văn Hần, người đã hơn 50 năm say sưa truyền dạy tuồng Dá Hai cho các lớp trẻ ở địa phương. Dáng người khá to cao, nước da trắng trẻo với mái tóc đã phủ bạc trắng của cụ Hần giống như một người nghệ sĩ già thật thụ. Cụ được sinh ra trong một gia đình có cha là nghệ nhân, đạo diễn tuồng Dá Hai, ba người con trong gia đình đều theo nghiệp diễn viên, còn riêng cụ từ năm 14 tuổi đã bắt đầu đi hát.

Năm 1956, Đội ca kịch nghiệp dư trường Thông Huề mà cụ tham gia khi đó được đi biểu diễn các huyện trong tỉnh. Cho đến khi tuổi cao sức yếu, cụ vẫn bỏ không ít tâm huyết, công sức, thời gian và tiền bạc của gia đình để thỏa niềm đam mê, ước nguyện “giữ lửa” hát tuồng trên mảnh đất quê nhà.

“Sau nhiều năm được đi tham gia biểu diễn ở các huyện trong tỉnh, tôi đã dừng lại sự nghiệp ca tuồng Dá Hai vào năm 1964 và từ đó bắt đầu truyền dạy cho thế hệ trẻ. Ban đầu, chỉ có vài thành viên, sau đó lên tới vài chục người. Đến nay, số thành viên tham gia đội văn nghệ ngày một tăng, trong đó có cả trẻ em và người lớn tuổi. Tôi cảm thấy rất vui mừng và tự hào khi những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc được các lớp trẻ theo học, gìn giữ” – cụ Hần tâm sự.

Đoàn nghệ nhân, nghệ sỹ ca tuồng Dá Hai Thông Huề đã tham gia chung kết Liên hoan Dân ca Việt Nam

Cũng theo cụ Hần, hiện nay số người cao tuổi thành thục về tuồng Dá Hai ở phố Thông Huề chỉ còn lại 3 người, bao gồm cả cụ. Còn những diễn viên lớp trẻ được cụ truyền dạy cũng nhiều tương đối, thế nhưng đa số những diễn viên nữ lớn lên đều theo chồng làm ăn nơi khác, chỉ còn diễn viên nam vẫn ở đây sinh sống và tiếp tục theo cụ học tuồng Dá Hai.

Những năm gần đây, cụ Hần vừa tổ chức truyền dạy tuồng Dá Hai cho 5 lớp đều là người Nùng ở tại địa phương, mỗi lớp có khoảng hơn chục người tham gia. Các diễn viên, biên kịch và đạo diễn phải ôn lại, tập luyện mất hai tuần trước khi mới có thể lên sân khấu biểu diễn một vở tuồng Dá Hai.

Cũng theo cụ Hần cho rằng, mặc dù tuồng Dá Hai của người Nùng ở phố Thông Huề được chính quyền tỉnh và địa phương rất quan tâm, khán giả ủng hộ, diễn viên tâm huyết với nghề, thế nhưng nếu không phát triển được đội ngũ kế cận thì việc bảo tồn, phát triển nghệ thuật tuồng sẽ nhanh chóng mai một.

Trong khi đó, việc sáng tác kịch bản tuồng cũng chưa phát triển, ít người có khả năng và đầu tư thời gian, công sức cũng như tiền bạc. Để giữ gìn được tinh hoa của nghệ thuật tuồng thì ngoài việc phát huy cái đặc sắc còn phải biết chắt lọc tinh hoa của các bộ môn nghệ thuật khác để bổ sung cho thêm hay, phù hợp và phong phú hơn”. 

“Chúng tôi không thể sống mãi để đàn hát, nên muốn có lớp trẻ kế cận để gìn giữ những tinh hoa của nghệ thuật truyền thống cho các thế hệ sau này. Chính vì vậy mà chúng tôi luôn động viên các em cố gắng học tốt, để gìn giữ, giới thiệu những nét đặc sắc của nghệ thuật truyền thống cho mai sau”, nghệ nhân Chung Văn Hần chia sẻ với chúng tôi như vậy trước lúc ra về.

Tuy nhiên, để giữ gìn và bảo tồn nghệ thuật tuồng Dá Hai - một nét văn hóa đặc sắc của người Nùng ở Thông Huề thì ngoài sự tâm huyết yêu nghề, của các nghệ nhân, còn cần đến nhiều hơn nữa sự quan tâm của xã hội, các cấp chính quyền địa phương và của ngành văn hóa, để giúp cho tiếng hát tuồng Dá Hai có thể lưu giữ mãi cho đến các thế hệ sau này.


Tác giả bài viết: Nông Vĩnh – Minh Phượng
Nguồn tin: duyenclvn theo baophapluat.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng Nhập - Đăng Ký

Ủng hộ cây mùa xuân NSKK 2018

Chúc Mừng Sinh Nhật CLVNCOM

Ủng hộ quỹ nghệ sĩ khó khăn

Share mạng xã hội

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 20

Máy chủ tìm kiếm : 5

Khách viếng thăm : 15


Hôm nayHôm nay : 2657

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 62183

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2596704

Tiếc thương người mẫu Kim Anh qua đời vì ung thư

Sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh ung thư buồng trứng, người mẫu 9x Kim Anh đã qua đời vào tối 29-1.Ước mơ thành đạt để mẹ thôi chạy xe ôm, em gái có tiền ăn học của cô gái hiếu thảo này đã không thành

 

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Được đề cử đã là hãnh diện!

Cũng như các nghệ sĩ lĩnh vực sân khấu, ca nhạc, nghệ sĩ lĩnh vực điện ảnh - truyền hình có chung tâm trạng hồi hộp mong chờ kết quả nhưng hạnh phúc nhất với họ là được công chúng ghi nhận, đề cử

 

Dương Thụ thích chất "bụi đời" ở Bằng Kiều

Nhạc sĩ Dương Thụ bảo ông thích Bằng Kiều vì "ông cháu" của mình cứ bụi đời thế nào ấy.

 

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang: Làm mới tác phẩm cũ

hà hát Cải lương Trần Hữu Trang vừa tái dựng vở cải lương Tìm lại cuộc đời (tác giả Hoàng Khâm - Điêu Huyền, đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu). Vở cải lương cũ được khoác phong cách tươi mới, mở màn cho các hoạt động tổ chức biểu diễn nghệ thuật của nhà hát dịp cuối năm 2018 và năm mới 2019.

 

Đờn ca tài tử bên bờ chợ nổi

Gần 1 năm qua, đều đặn tối thứ 2 hằng tuần, quán cà phê Vườn Lan Chợ Nổi bên bờ chợ nổi Cái Răng (đường vào gần UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều) lại cất lên những tiếng đờn lời ca tài tử ngọt ngào. Đó là buổi sinh hoạt định kỳ của câu lạc bộ (CLB) Đờn ca tài tử phường An Bình.

 

Hoàng Mập trốn viện lo cho "đứa con tinh thần"

Nghệ sĩ Hoàng Mập trốn viện vài giờ để đến dự buổi công bố đề cử giải thưởng Ngôi sao xanh 2018. Phim truyền hình "Nhà ông Hoàng có ma" do anh sản xuất kiêm đạo diễn nhận được đề cử ở nhiều hạng mục.

 

"Trời sinh một cặp" Minh Vương – Lệ Thủy

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghiệp cầm ca, Minh Vương - Lệ Thủy vẫn là 1 cặp trời sinh trên sân khấu cải lương, được khán giả mến mộ.

 

Nhiếp ảnh gia Trần Huy Hoan: “Đã có lúc bị người ta vác súng đến nhà”

Nhiếp ảnh nude (khỏa thân) ở Việt Nam vẫn còn là một câu chuyện dài với nhiều đa đoan và hệ lụy. Trần Huy Hoan, người đi tiên phong trong lĩnh vực này từ 30 năm trước, nhưng đến nay tất cả những hệ lụy đó vẫn còn nguyên như mới. Có lúc chính nhiếp ảnh gia này đã tỏ lộ: “Ai cũng có câu chuyện của mình. Ai cũng có những khoảnh khắc đau khổ, hạnh phúc. Nếu người nghệ sĩ có cuộc đời an toàn thì tác phẩm của họ cũng sẽ an toàn theo”. Chuyện làng văn nghệ thử lần giở một chút về cái cuộc đời không an toàn này.

 

Phương Oanh: Dấn thân vì yêu nhân vật

Với tài năng diễn xuất qua vai Quỳnh búp bê trong bộ phim cùng tên, không ai ngờ Phương Oanh là người mẫu đóng phim, chưa qua trường lớp

 

Tang lễ "võ lâm minh chủ" Kim Dung

Huỳnh Hiểu Minh, nhà sản xuất Trương Kỷ Trung, Trần Kiều Ân, tỉ phú Jack Ma... đến tang lễ Kim Dung vào chiều 12-11 tại Hồng Kông (Trung Quốc). Nhiều chính khách và diễn viên khác gửi vòng hoa viếng nhà văn.

 

Hoa hậu Trái đất Phương Khánh nói gì về giây phút đăng quang?

Người đẹp Phương Khánh cho biết cô đã vỡ òa xúc động khi nghe hai tiếng Việt Nam được xướng lên ở vị trí cao nhất trong cuộc thi Hoa hậu Trái đất 2018.

 

Nhà văn Kim Dung qua đời ở tuổi 94

Nhà văn Kim Dung, tác giả của hàng loạt tác phẩm võ hiệp danh tiếng: "Tiếu ngạo giang hồ", "Thiên long bát bộ", "Anh hùng xạ điêu"... đã qua đời ngày 30-10, thượng thọ 94 tuổi.

 

9X nghe xẩm

Những khán giả 9X, 10X thích thú gõ chân theo nhịp của bài xẩm huê tình Dứa dại không gai.

 

5 ảo thuật gia đoạt HCV tại Liên hoan Ảo thuật toàn quốc 2018

Tối 15-10, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam phối hợp với Sở Văn hoá và Thể thao TP HCM đã tổ chức bế mạc Liên hoan Ảo thuật toàn quốc lần III năm 2018.

 

Khai thác cải lương cho nghệ thuật múa

NSND Đặng Hùng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật - hội nghệ sĩ múa Việt Nam: Khai thác cải lương cho nghệ thuật múa

 

Lễ đăng quang và trao giải “Chuông vàng vọng cổ” 2018

Bên cạnh những phần thi gay cấn của ba thí sinh xuất sắc, đêm Chung kết Xếp hạng còn mang lại nhiều cảm xúc cho khán giả thông qua các tiết mục phụ diễn và đặc biệt là lễ đăng quang - trao giải “Chuông vàng vọng cổ” 2018.