Minh
tinh
một
thời
Hoàng
Cúc:
Phía
sau
màn
ảnh
Gặp
nữ
minh
tinh
màn
ảnh
thuở
nào
trong
một
sáng
mùa
đông
Hà
Nội,
người
viết
không
khỏi
ngạc
nhiên
khi
đi
qua
những
năm
tháng
rộng
dài
rong
ruổi
trên
con
đường
nghệ
thuật,
trên
khuôn
mặt
ấy
giờ
đây
như
một
hồ
nước
phẳng
lặng,
bình
thản
đến
lạ
lùng.
NSND
Hoàng
Cúc
nói
rằng
mình
vừa
thiền
xong,
và
cuộc
sống
với
cô
sau
ánh
đèn
sân
khấu
là
hạnh
phúc
và
bình
yên
lắm.
Và
“Đừng
nói
tôi
cô
đơn
hay
ở
ẩn,
những
khái
niệm
đó
không
tồn
tại
trong
con
người
tôi”.
 |
|
NSND
Hoàng
Cúc,
minh
tinh
màn
ảnh
một
thời |
Sinh
nghề,
tử
nghiệp
và
nỗi
nhớ
quay
quắt
ánh
đèn
sân
khấu
-
Là
người
nghệ
sĩ
một
thời
kì
hoàng
kim
cả
trên
sân
khấu
kịch
và
trong
điện
ảnh,
lý
do
nào
khiến
NSND
Hoàng
Cúc
từ
bỏ
tất
cả,
tĩnh
tâm
lại
để
đến
với
phật,
với
thiền
như
thế,
chúng
ta
có
thể
bắt
đầu
từ
việc
ngày
ngày
cô
ngồi
thiền
và
nghe
nhạc
phật?
Chẳng
nên
bắt
đầu
từ
thiền
hay
từ
cái
gì
cả,
hãy
bắt
đầu
cái
nhìn
từ
cuộc
đời.
Tôi
đã
nhận
sổ
hưu
mà
lẽ
ra
tôi
phải
nhận
từ
năm
ngoái,
nghĩa
là
đã
đến
lúc
phải
dừng
chân
sau
cả
cuộc
đời
làm
nghệ
thuật
không
mệt
mỏi.
Nói
vui
và
ví
von
thế
này,
mỗi
công
dân
đều
có
nghĩa
vụ
và
quyền
lợi
trong
công
việc.
Về
quyền
lợi,
thì
tôi
đã
được
nghỉ
ngơi
đúng
cái
tuổi
của
mình.
|
|
|
 |
Nghệ
thuật
cũng
không
có
đỉnh
cao,
nó
là
bất
tận,
là
tận
hiến,
nhưng
với
một
người
nghệ
sĩ
như
tôi,
thế
là
đủ. |
 |
|
|
|
|
Về
nghĩa
vụ,
tôi
đã
cống
hiến
cho
nghệ
thuật
từ
năm
17
tuổi
cho
đến
bây
giờ,
gần
40
năm,
có
lẽ
đã
là
quá
đủ
trong
cuộc
hành
trình
của
một
đời
người.
Biết
rằng
người
làm
nghệ
thuật
không
có
tuổi,
còn
minh
mẫn
là
còn
sáng
tạo,
nghệ
thuật
cũng
không
có
đỉnh
cao,
nó
là
bất
tận,
là
tận
hiến,
nhưng
với
một
người
nghệ
sĩ
như
tôi,
thế
là
đủ.
Trên
hết,
tôi
có
một
gia
đình
bé
nhỏ,
một
cậu
con
trai
đã
lấy
vợ
và
sinh
con
đầu
lòng,
tôi
muốn
dành
tất
cả
thời
gian
và
tình
yêu
thương
cho
gia
đình
mình,
đặc
biệt
là
cô
cháu
gái
nhỏ
bé
của
mình.
Người
xưa
nói
không
sai,
có
nuôi
con
mới
biết
lòng
cha
mẹ.
Từ
khi
con
trai
một
tháng
rưỡi
tuổi
tôi
đã
mang
con
đi
làm
phim
ở
bệnh
viện
phụ
sản,
người
ta
chụp
cho
một
bức
ảnh
mà
giờ
tôi
vẫn
giữ.
Đến
giờ
tôi
lại
vào
bệnh
viện
đó
đón
đứa
cháu
đầu
lòng
từ
cô
con
dâu,
đặc
biệt
người
ta
lại
bảo
cháu
giống
bà
khủng
khiếp,
thì
còn
gì
vui
hơn.
Bây
giờ
bế
đứa
cháu
tôi
thấy
cuộc
đời
như
một
cuốn
phim
quay
chậm,
từ
khi
tôi
đón
con
trai,
đến
giờ
là
cháu
gái,
và
tôi
nhận
ra
rằng
đó
là
vai
diễn
tròn
trịa
nhất
trong
cuộc
đời
mình.
Chính
vì
thế
tôi
dừng
lại
chẳng
có
gì
là
ngạc
nhiên.
Còn
tôi
đến
với
thiền,
cũng
giống
như
nhiều
người,
khi
áp
lực
trong
cuộc
sống
và
trong
công
việc
quá
nhiều,
thêm
nữa
nó
cũng
giúp
tôi
nâng
cao
sức
khỏe.
Thiền
giúp
tôi
ngộ
ra
nhiều
điều
của
cuộc
sống
một
cách
sâu
sắc.
Chỉ
có
thiền
lòng
tôi
mới
lắng
lại
nhất,
tĩnh
tâm
nhất
và
ngộ
ra
được
nhiều
điều
khiến
con
người
ta
tồn
tại.
Lòng
tin
trong
thiền
ấy
nâng
lên
mức
tuyệt
đối,
nó
nâng
đỡ
tinh
thần
con
người
ta
trong
cuộcsống,
biết
tránh
xa
tội
lỗi;
tránh
xa
tham,
sân,
si;
những
ham
muốn
đời
thường;
dục
vọng
bất
thường,
nó
giúp
con
người
ta
sống
đẹp
hơn,
tốt
hơn,
giá
trị
hơn.
-
Có
khi
nào
cô
nhớ
nghề
quay
quắt
khi
rời
xa
ánh
đèn
sân
khấu,
rời
xa
tiếng
máy
quay?
Người
ta
vẫn
nói
sinh
nghề
tử
nghiệp,
mà
cái
nghề
ấy
nó
vận
vào
tôi
như
một
định
mệnh,
thế
nên,
nỗi
nhớ
trở
về
thường
xuyên
đến
mức
như
bữa
ăn
giấc
ngủ.
Ngày
xưa,
tôi
luôn
sống
trong
cảm
giác
mình
không
thể
làm
được
gì
khác
ngoài
nghề,
nhưng
giờ,
khi
thiền
đã
giúp
tôi
tĩnh
tâm
lại,
tôi
đã
có
thể
xem
nhiều
bộ
phim
với
cảm
quan
của
một
khán
giả,
của
một
nghệ
sĩ
chứ
không
phải
của
người
làm
nghề.
Và
tôi
thấy
lòng
mình
thảnh
thơi.
-
Có
những
người
nghệ
sĩ
cả
đời
chỉ
đóng
một
dạng
vai
chính
diện,
hoặc
phản
diện,
nhưng
cô
lại
nổi
tiếng
với
việc
hóa
thân
đa
dạng
về
tính
cách
nhân
vật,
dường
như
với
người
làm
nghệ
thuật,
đó
cũng
là
hạnh
phúc
lớn
nhất?
Trên
sân
khấu
kịch
tôi
đa
dạng
về
tính
cách
nhân
vật,
trong
điện
ảnh
người
ta
lại
nhìn
thấy
chất
phản
diện
nhiều,
nhưng
tôi
vui
vì
mình
hóa
thân
được
vào
nhiều
dạng
vai
như
thế.
Khai
thác
đa
chiều
là
niềm
hạnh
phúc
của
tất
cả
mọi
người
nghệ
sĩ,
chúng
tôi
được
bơi,
được
vùng
vẫy
sáng
tạo,
mặc
dù
đôi
khi
làm
cho
các
nghệ
sĩ
nếu
không
có
tay
nghề
vững
sẽ
lúng
túng.
Khi
hóa
thân
vào
nhiều
dạng
vai,
tôi
cảm
nhận
được
thế
giới
xung
quanh,
thế
giới
của
văn
học,
của
tiểu
thuyết,
của
những
nhân
vật
mình
khai
thác,
mình
cảm
nhận,
để
nắm
bắt,
chắt
lọc
cho
nó
trở
thành
sự
sáng
tạo
của
mình.
Là
Hoàng
Cúc,
một
bà
già
70,
80
tuổi
có
những
đứa
con
hy
sinh
hết
cho
Tổ
quốc
trên
sân
khấu
kịch,
vẫn
chỉ
là
khuôn
mặt
ấy
thôi,
nhưng
trong
Tướng
về
hưu
là
một
người
con
dâu
sòng
phẳng
và
thức
thời
đến
tàn
nhẫn
và
đáng
sợ.
 |
|
NSND
Hoàng
Cúc
trong
Tướng
về
hưu |
-
Không
riêng
gì
nghệ
sĩ
mà
bất
kì
ai
cũng
luôn
muốn
mình
trẻ
trung,
xinh
đẹp,
nhất
là
người
phụ
nữ
có
sẵn
vẻ
đẹp
trời
phú
như
của
cô,
vậy
mà
trên
sân
khấu
kịch
cô
lại
chấp
nhận
làm
mình
già
đi,
vào
vai
diễn
đầu
tiên
là
nhân
vật
35
tuổi
khi
tuổi
đời
mới
tròn
17?
Tôi
vào
vai
nhân
vật
35
tuổi
khi
17
tuổi
và
khi
19
tuổi
tôi
đã
vào
vai
nhân
vật
60
tuổi.
Có
lẽ
bộ
phận
hóa
trang
đã
làm
rất
tốt,
ăn
mặc
già
nua
đi
một
chút,
thêm
nhiều
nếp
nhăn
một
chút,
bôi
dầu
hóa
trang
của
Liên
Xô
đen
vào
răng,
mỗi
lần
nói
lại
nuốt
đi
một
tí
là
thành
bà
lão
rồi
(cười).
Có
rất
nhiều
thứ
để
hỗ
trợ,
nhưng
không
có
gì
hỗ
trợ
một
cách
tròn
trịa,
đúng
đắn
mà
chuẩn
nhất
như
diễn
xuất
của
chính
diễn
viên.
Tôi
không
có
khái
niệm
cô
đơn
và
ở
ẩn
-
Đã
khi
nào
cô
ngồi
lục
lại
kí
ức,
gặm
nhấm
dần
những
kỉ
niệm
của
một
thời
sống
chết
với
nghệ
thuật
ấy?
Gần
40
năm
làm
nghệ
thuật,
cả
một
chặng
hành
trình
dài
của
đời
người,
làm
sao
không
nhớ,
nỗi
nhớ
luôn
thường
trực
và
sẵn
sàng
ùa
về
bất
cứ
khi
nào.
Tôi
còn
nhớ
kỉ
niệm
khi
tôi
diễn
vở
Em
đẹp
dần
lên
trong
mắt
anh,
một
lúc
hóa
thân
thành
4
vai
với
những
tính
cách
khác
nhau,
hóa
trang
khác
nhau.
Khi
mang
vở
vào
trong
miền
Nam,
khán
giả
miền
Nam
chào
đón
nhiệt
liệt
lắm,
người
nghệ
sĩ
cũng
hân
hoan
háo
hức
chờ
đến
ngày
diễn,
nhưng
vừa
hôm
trước
căng
băng
rôn
giới
thiệu
hôm
sau
nhận
được
lệnh
cấm
diễn.
Cái
thời
ấy
nó
vậy
và
người
nghệ
sĩ
phải
chấp
nhận.
Còn
một
kỉ
niệm
mà
không
bao
giờ
tôi
có
thể
quên
được
đó
là
khi
mở
cửa
hàng
áo
cưới
vào
năm
1992,
đắt
hàng
lắm,
làm
được
một
năm
tôi
đã
mua
được
xe
dream
của
Thái.
Hôm
ấy
đúng
vào
mùng
8/3,
tôi
phải
đi
trang
điểm
cho
khách
mà
lại
kí
một
hợp
đồng
biểu
diễn
vào
lúc
9h
sáng.
Tôi
trang
điểm
cho
khách
xong
vội
phóng
đến
rạp
Công
Nhân,
khi
đi
qua
ngã
ba
của
phố
Huế,
vì
sợ
chỉ
còn
ít
phút
nữa
là
mở
màn,
tôi
cuống
lên
rẽ
trong
khi
đèn
đỏ.
Tôi
bị
một
anh
công
an
bắt,
vội
vàng
xuống
xe
giải
thích
bằng
tất
cả
các
lý
do
mà
anh
công
an
ấy
vẫn
không
chấp
nhận.
Tôi
bảo
anh
công
an
là
nếu
anh
phạt
thì
phạt
nhanh
cho
tôi
đi
mà
anh
ta
nhất
định
không
nghe,
bắt
tôi
đứng
đó
chờ.
Cuối
cùng
tôi
phải
gọi
một
đứa
cháu
đến
đứng
đó
giải
quyết,
rồi
không
gọi
được
xe
ôm,
phải
nhảy
lên
một
chiếc
xích
lô,
về
sau
do
chậm
quá
tôi
phải
nhảy
xuống
chạy
bộ,
sau
đó
gặp
một
người
đi
xe
máy
mới
xin
đi
nhờ,
may
quá
đến
lúc
màn
mở
thì
tôi
thay
xong
quần
áo.
Đây
là
kỉ
niệm
tôi
nhớ
mãi.
Trong
mọi
giấc
mơ,
điều
ám
ảnh
người
nghệ
sĩ
nhất
là
bị
muộn
đêm
diễn,
thế
nên
nhiều
khi
trong
giấc
mơ
vẫn
giãy
đành
đạch
khi
mơ
thấy
bị
muộn
giờ.
 |
|
Tôi
không
cô
đơn,
cũng
không
ở
ẩn |
-
Lý
do
nào
khiến
người
ta
lại
gắn
cô
với
cụm
từ
“sự
cô
đơn
của
một
nhan
sắc”?
Tôi
không
thấy
đúng
một
chút
nào
cả,
có
lẽ
ai
đó
đã
phóng
tác
hơi
thi
vị
hóa
thêm
một
chút.
|
|
|
 |
Nhiều
người
nói
tới
tôi
là
nói
về
sự
cô
đơn
của
một
nhan
sắc,
hay
nói
tôi
về
ở
ẩn,
nhưng
trong
con
người
tôi
không
có
những
khái
niệm
ấy. |
 |
|
|
|
|
Nhiều
người
nói
tới
tôi
là
nói
về
sự
cô
đơn
của
một
nhan
sắc,
hay
nói
tôi
về
ở
ẩn,
nhưng
trong
con
người
tôi
không
có
những
khái
niệm
ấy.
Trong
mỗi
con
người,
khi
sống
giữa
nhân
quần,
ngoài
những
phút
giây
bình
thường
ai
cũng
có
những
sư
cô
đơn.
Nhất
là
người
làm
nghệ
thuật,
lại
càng
cần
những
khoảng
lặng
của
cô
đơn
để
sáng
tạo.
Nhưng
nói
rằng
tôi
hoàn
toàn
cô
đơn
là
không
đúng.
Dostoevsky
nói
rằng,
tất
cả
những
kẻ
mà
lúc
nào
cũng
sống
hồn
nhiên
như
hội
chợ
phù
hoa,
thì
những
kẻ
ấy
không
có
sự
sáng
tạo
một
cách
sâu
sắc
được.
Chúng
ta
nói
một
cách
trí
tuệ,
tức
là
anh
hãy
nhận
lấy
sự
cô
đơn
về
phần
mình
để
anh
có
sự
sáng
tạo,
cống
hiến.
Đừng
nghĩ
rằng
tôi
cô
đơn
vì
tôi
chưa
lấy
chồng,
chưa
có
bạn
trai
hay
không
có
chồng,
đơn
giản
nó
chỉ
là
sự
cô
đơn
cần
thiết
để
sáng
tạo.
-
Hình
như
nếu
không
là
một
NSND
Hoàng
Cúc
trên
sân
khấu
kịch
và
trên
truyền
hình
thì
sẽ
có
một
nhà
văn,
nhà
thơ
Hoàng
Cúc?
Đúng
là
thiếu
chút
nữa
tôi
đã
là
sinh
viên
trường
Viết
văn
Nguyễn
Du.
Tôi
và
Mai
Hạnh
có
nói
với
nhau
là
muốn
vào
đó
học.
Mai
Hạnh
viết
về
thằng
Bờm,
tôi
viết
về
anh
Trần
Vân
đăng
trên
lao
động,
đó
là
chứng
chỉ
để
vào
trường
viết
văn
Nguyễn
Du.
Nhưng
đó
lại
là
giai
đoạn
đi
biểu
diễn
miền
Nam,
nên
tôi
đã
quyết
định
chọn
việc
đi
biểu
diễn
chứ
không
vào
trường
viết
văn
học.
Nhưng
tôi
cũng
rất
cám
ơn
vì
nghề
biểu
diễn
là
định
mệnh
rồi,
còn
viết
lách,
đối
với
một
người
yêu
văn
học
như
tôi
tôi
vẫn
có
thể
ngồi
viết
nếu
thời
gian
và
sức
khỏe
cho
phép.
Đôi
khi
cũng
chẳng
qua
trường
lớp
nào
người
ta
vẫn
có
thể
làm
được
một
cái
gì
đó.
-
Xin
cảm
ơn
NSND
Hoàng
Cúc!
Ý kiến bạn đọc