"Bông lúa vàng 2026": Mở rộng không gian, làm mới hành trình gìn giữ cải lương

Cuộc thi chính thức khởi động, tiếp tục sứ mệnh phát hiện những giọng ca triển vọng cho nghệ thuật đờn ca tài tử và cải lương, loại hình đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hành trình 33 năm và một bước chuyển cần thiết

Trải qua 32 mùa giải, "Bông lúa vàng" không đơn thuần là một cuộc thi. Đó là một thiết chế văn hóa đặc thù, nơi nghệ thuật truyền thống được nuôi dưỡng bằng chính niềm đam mê của cộng đồng.

Năm 2026 đánh dấu mùa giải thứ 33, một cột mốc đủ dài để nhìn lại, nhưng cũng đủ áp lực để đổi mới. Nghệ sĩ Thanh Hằng, một trong những nghệ sĩ đã tham gia hội đồng giám khảo của cuộc thi, nhận xét: "Việc ban tổ chức quyết định thay đổi cấu trúc vòng thi, mở rộng nội dung chuyên môn và đưa sân khấu ra khỏi không gian khép kín của đài truyền hình cho thấy một tư duy tiếp cận mới: đưa nghệ thuật cải lương đến gần đời sống đô thị, nông thôn, thay vì giữ nó trong khuôn khổ biểu diễn quen thuộc là nỗ lực rất đáng khâm phục".

Từ "hạt giống" đến "lúa vàng": cấu trúc tranh tài mang tính đào tạo

Cuộc thi năm nay vẫn giữ 5 vòng thi với tên gọi giàu tính biểu tượng: Hạt giống – Gieo hạt – Mạ non – Trổ đòng – Lúa vàng. Tuy nhiên, điểm mới nằm ở chiều sâu chuyên môn. Bên cạnh vọng cổ và trích đoạn cải lương, thí sinh sẽ phải chinh phục hệ thống 20 bản tổ của âm nhạc tài tử Nam Bộ, với độ khó tăng dần qua từng vòng.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc tổ chức các vòng thi tại không gian mở, trải dài ở nhiều địa phương như: Cà Mau, Tây Ninh và TP HCM.

Khi các vòng thi không còn bị giới hạn trong trường quay, "Bông lúa vàng" trở thành một hành trình lưu diễn mang tính lan tỏa, giúp khán giả ở nhiều vùng miền tiếp cận trực tiếp với những giọng ca mới.

Giải thưởng và kỳ vọng Giải thưởng 100 triệu đồng cho Quán quân, cùng các hạng mục phụ, vẫn giữ vai trò khích lệ vật chất cần thiết. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn nằm ở cơ hội bước vào đời sống nghề nghiệp – nơi những "hạt giống" có thể tiếp tục được nuôi dưỡng trên sân khấu chuyên nghiệp.

Thời gian nhận hồ sơ kéo dài từ 20-4 đến 12-5-2026, với các điểm sơ tuyển trải rộng, cho thấy quy mô tổ chức được đầu tư bài bản.

Giữ di sản bằng cách làm mới

Thông điệp "Mỗi giọng ca là một hạt giống – 'Bông lúa vàng' chờ ngày bạn trổ bông" không mang tính khẩu hiệu. Nó phản ánh một triết lý: di sản không tồn tại bằng ký ức, mà bằng những con người cụ thể.

Trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống đứng trước nhiều thách thức, việc làm mới một cuộc thi lâu năm như "Bông lúa vàng" là tín hiệu tích cực. Điều quan trọng không nằm ở hình thức tổ chức, mà ở cách cuộc thi tạo ra một hệ sinh thái đào tạo – biểu diễn – lan tỏa, đủ sức nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp.

"Khi mỗi giọng ca trẻ được xem là một "hạt giống", câu chuyện của nghệ thuật cải lương không còn là chuyện bảo tồn, mà là hành trình tiếp nối" – NSƯT Huỳnh Khải nói.

Thanh Hiệp (Ảnh do nghệ sĩ cung cấp)