Dư âm "Tiếng trống Mê Linh" bản màu: Khi ký ức văn hóa được đánh thức

Tối 25-4, trên sóng Đài Phát thanh và Truyền hình TP HCM, vở cải lương truyền hình "Tiếng trống Mê Linh" – phiên bản phục chế – đã trở lại, khơi dậy một làn sóng cảm xúc mạnh mẽ trong lòng công chúng.

Theo nhận xét của NSƯT Ca Lê Hồng, sự kiện này không đơn thuần là một chương trình phát sóng, đó là một cuộc hội ngộ giữa quá khứ và hiện tại, nơi ký ức nghệ thuật được đánh thức bằng tất cả sự trân trọng.

Một huyền thoại trở lại trong nhịp đập đương đại

Đã gần nửa thế kỷ trôi qua kể từ khi vở cải lương "Tiếng trống Mê Linh" lần đầu tiên ghi dấu ấn, nhưng sức sống của tác phẩm vẫn bền bỉ như một mạch nguồn văn hóa.

Theo nhận định của giới chuyên môn, đây là một trong những vở cải lương kinh điển được công diễn lần đầu năm 1977, tái hiện cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng trong bối cảnh Bắc thuộc, khi nhân dân chịu sự cai trị hà khắc của thái thú Tô Định. Chính chiều sâu lịch sử cùng cấu trúc kịch bản của tác giả Việt Dung, Vĩnh Điền giàu xung đột đã giúp tác phẩm vượt qua giới hạn của một vở diễn thông thường để trở thành biểu tượng.

Lần phục chế này do Công ty HTV – TMS thực hiện, được giới làm nghề đánh giá là một nỗ lực đáng kể: sau hơn một tháng xử lý, bản màu hoàn chỉnh đã ra đời như một "kỳ tích kỹ thuật", vừa giữ được thần thái nguyên bản, vừa đáp ứng tiêu chuẩn thưởng thức của khán giả hôm nay.

Vai diễn Trưng Trắc của NSƯT Thanh Nga và Thi Sách của NSƯT Thanh Sang tiếp tục khẳng định vị thế biểu tượng. Giữa không gian màn ảnh nhỏ, ánh mắt, giọng ca, thần thái của bà vẫn giữ được sức nặng cảm xúc hiếm có. Không ít khán giả truyền hình thừa nhận, họ đã xem lại bằng tất cả sự lặng im – một sự lặng im để thưởng thức đầy kính trọng trước một chuẩn mực nghệ thuật.

Khán giả nhiều thế hệ – một điểm chung: xúc động

Điều đáng chú ý không nằm ở lượng người xem, mà ở chiều sâu cảm xúc. Trên các nền tảng mạng xã hội, hàng loạt chia sẻ xuất hiện ngay trong và sau thời điểm phát sóng tối qua. 

Một phụ nữ ở phường Vĩnh Hội, TP HCM nói: "Tôi vừa xem với con gái và cháu ngoại, vừa phân tích cho thế hệ trẻ hiểu như thế nào là vẻ đẹp tuyệt vời của cải lương, vì hồi đó chỉ có cải lương truyền hình tối thứ bảy phát đen trắng là niềm vui, là giải trí của người lao động. 

Bây giờ xem bản màu, nhớ thời thời bao cấp, rồi thương tiếc các nghệ sĩ tài danh như: Thanh Nga, Thanh Sang, Văn Ngà…nhiều cảm xúc hòa quyện lại nên cứ lau nước mắt mà xem, mà thích thú".

Những người lớn tuổi tìm lại ký ức, trong khi khán giả trẻ lần đầu tiếp cận lại bày tỏ sự ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của cải lương truyền hình. Nhiều gia đình đã cùng nhau xem lại vở diễn, tạo nên một không gian thưởng thức mang tính kết nối thế hệ.

Nghệ sĩ và ký ức không phai

Cảm xúc ấy còn được đẩy lên cao trào qua chia sẻ của NSƯT Hữu Châu – cháu của cố NSƯT Thanh Nga. Là người mang trong mình dòng chảy nghệ thuật của gia đình Bầu Thơ – Thanh Minh - Thanh Nga, ông không giấu được niềm xúc động. Trên trang cá nhân, ông viết: "Đêm nay, Trưng Trắc sống lại, Thanh Nga mãi trong tim người mộ điệu. Nhớ má 3 của con nhiều!". 

Còn nghệ sĩ Gia Bảo thì xúc động cho rằng anh vừa dựng vở "Gánh hát về khuya" cũng nói về cải lương trên sân khấu kịch Thế giới trẻ. Sự kiện này nhắc anh luôn trân quý quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc của thế hệ đi trước mà thế hệ nghệ sĩ như anh hôm nay phải noi theo.

Khi di sản không dừng lại ở hoài niệm

Sự kiện phát sóng lần này cho thấy một hướng đi đáng chú ý: đưa di sản trở lại đời sống bằng công nghệ. Phục chế không chỉ là làm mới hình ảnh, mà là tái kích hoạt giá trị của một tác phẩm trong bối cảnh mới.

Ở góc độ công nghiệp văn hóa, đây là minh chứng cho khả năng "tái sinh" của các sản phẩm nghệ thuật truyền thống khi được đầu tư đúng cách. Cải lương, nếu được tiếp cận bằng những phương thức phù hợp, hoàn toàn có thể tìm lại vị trí trong đời sống đương đại. "Tôi tin rằng HTV đã có cú hích để từ sự yêu mến cải lương, củng cố lại hai hoạt động "Vầng trăng cổ nhạc" và "Ngân mãi chuông vàng" rất cần làm hay hơn, đúng chất cải lương hơn" – luật sư Nguyễn Văn Mót – Đoàn luật sư TP HCM nói.

 

"Trong khoảnh khắc tối qua, một huyền thoại đã trở lại. Khẳng định những giá trị đích thực của sân khấu truyền thống vẫn luôn có khả năng chạm đến trái tim con người, bất kể thời gian" – NSƯT Ca Lê Hồng nói.

Thanh Hiệp (ảnh HTV)