Rằm tháng Giêng, nghệ sĩ mừng thọ "Nàng Xê Đa" NSND Thanh Vy

Giới nghệ sĩ sân khấu cải lương lại có thêm một niềm vui khi gửi lời chúc mừng sinh nhật của NSND Thanh Vy trong ngày rằm tháng giêng.

Với nhiều khán giả, ngày mừng tuổi mới của một nghệ sĩ nhân dân là dịp để nhớ lại một thời vàng son khi hình bóng nàng Xê Đa từng gây cơn sốt vé sàn diễn thành phố.

NSND Thanh Vy và một thời "Nàng Xê Đa" làm nên cơn sốt

Những năm thập niên 1980, sân khấu cải lương bùng nổ với vở "Nàng Xê Đa" của Nhà hát Trần Hữu Trang. Vở diễn đóng đô gần như khắp các rạp lớn: Thủ Đô, Hào Huê (rạp Nhân Dân), Quốc Thanh, Hưng Đạo, Cao Đồng Hưng (rạp Gia Định), Bà Chiểu, Cây Gõ… Có những ngày, vở phải diễn hai suất mà vé chợ đen vẫn ì xèo ngoài cổng rạp.

Giữa không khí náo nức ấy, NSND Thanh Vy – cô đào trưởng thành từ Đoàn cải lương Nam Bộ trên đất Bắc bước ra sân khấu với vẻ đẹp đài các, phúc hậu, pha nét u buồn rất riêng. 

Vai Xê Đa là vai diễn để đời của bà, đó là tác phẩm cải lương chuyển thể từ sử thi Ấn Độ Ramayana, kịch bản gốc của Lưu Quang Thuận và Lưu Quang Vũ, chuyển thể cải lương bởi soạn giả Thể Hà Vân đã trở thành vai diễn mà hễ nhắc đến tên bà khán giả nhớ ngay "Nàng Xê Đa".

"Trong ánh đèn rực rỡ, nàng Xê Đa của NSND Thanh Vy vừa cao sang, vừa đau đáu. Từng câu ca, từng ánh mắt, từng bước đi đều như thấm vào lòng khán giả. Đó không chỉ là diễn xuất, mà là sự hóa thân đến tận cùng cảm xúc" – NSND Ngọc Giàu nhắc lại.

Thanh Vy - cô đào miền Bắc và dấu ấn trên đất Nam

Cái nôi của cải lương là Nam Bộ và những tên tuổi lẫy lừng của loại hình này phần lớn gắn với miền sông nước. Trong khi đó, miền Bắc quen thuộc với chèo, tuồng. Vậy mà giữa thập niên 1980, một cô đào miền Bắc lại ghi dấu ấn sâu đậm trên sân khấu cải lương phía Nam – điều ấy đủ cho thấy tài năng và nghị lực phi thường.

NSND Thanh Vy đã bước qua ranh giới vùng miền bằng chính thực lực. Bà không diễn cải lương như một người "học nghề", mà như một nghệ sĩ sinh ra cho sân khấu ấy.

NSND Minh Vương phân tích: "Vai Xê Đa là thành công cá nhân, đồng thời minh chứng cho sức dung nạp, giao thoa và phát triển của cải lương Việt Nam trong giai đoạn nhiều biến động. Nhân dịp sinh nhật của Thanh Vy, tôi gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và được công chúng yêu mến mãi mãi như sức sống của vai diễn Nàng Xê Đa".

Phía sau hào quang là những lặng lẽ

Phía sau những vai ông hoàng bà chúa áo xiêm lộng lẫy, những nhân vật đầy quyền uy, ma lực… là một đời nghệ sĩ nhiều thăng trầm.

NSND Thanh Vy của những năm ấy, sau khi hạ màn, lại lặng lẽ đạp xe về nhà, phía sau là chiếc cà-mèn cơm mang theo để ăn giữa hai suất diễn. Diễn viên đã thoát vai, nhưng khán giả chưa thoát khỏi ánh hào quang sân khấu. 

Đó là một thời mà nghệ sĩ sống bằng đam mê và niềm tin. Thành công không đến từ điều kiện vật chất đủ đầy, mà được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, tình yêu và sự tận hiến – như con tằm rút ruột nhả tơ.

Trong câu chuyện bà kể vào ngày sinh nhật, ký ức cứ thế như một thước phim tua ngược. Ở đó, bà và cố NSƯT Phương Quang (vai Vua Riêm) đã được công chúng yêu thương. Ở những rạp hát đông nghẹt khán giả, bà xúc động đón nhận những tràng pháo tay không dứt, những đêm diễn mệt nhoài mà hạnh phúc… 

"Tất cả hiện lên trong ánh mắt vẫn còn nguyên niềm xúc động. Tôi cảm ơn công chúng – những người đã yêu thương, đã giữ hình bóng nàng Xê Đa trong tim suốt mấy chục năm qua" – NSND Thanh Vy nói
 

Rằm tháng Giêng – trăng tròn của một đời nghệ sĩ Rằm tháng Giêng vốn được xem là đêm trăng viên mãn nhất đầu năm. Sinh nhật của NSND Thanh Vy trùng vào ngày ấy như một biểu tượng đẹp: tròn đầy của ký ức, của tài năng, của sự ghi nhận.

Những vai diễn như Xê Đa của NSND Thanh Vy vẫn là cột mốc để nhắc nhớ về một thời cải lương thăng hoa. Trong dòng chảy của công nghiệp văn hóa TP HCM mà bà vẫn nhiều lần trăn trở trong các bài viết, những giá trị như vai "Nàng Xê Đa" cần được nhìn nhận như "di sản sống" – nơi ký ức, tài năng và lòng tận hiến kết tinh thành thương hiệu nghệ thuật