Nữ nghệ sĩ Phượng Mai được mệnh danh là thần đồng tiểu lăng ba từ khi mới 9 tuổi, qua bao năm hoạt động nghệ thuật vẫn một lòng với sân khấu truyền thống, Cô vang danh tại hải ngoại với biệt hiệu nữ hoàng hồ quảng. Thiết tưởng những danh phong đó xứng đáng với người nữ nghệ sĩ đựơc duyên với tổ nghiệp này.

I. MỸ NHÂN CUẢ SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG:

Làm nghệ thuật tức là đi tìm và tái tạo cái đẹp, bản thân người nghệ sĩ có sắc đẹp tức là có nhiều lợi thế. Với sắc vóc trời cho, nghệ sĩ Phượng Mai có khuôn mặt thanh tú, sóng mũi dọc dừa, vầng tráng cao thông tuệ và đôi môi nhỏ thắm xinh xinh. Nhưng nét đáng yêu nhất của Cô theo tôi nằm ở đôi mắt tuyệt đẹp. Mắt Cô sâu lắng, long lanh như biết nói biết cười, như biết loáng lệ theo từng vai Cô diễn.

Cô vào những vai tiểu thư khuê các thật duyên, nhân vật Cô thủ diễn đẹp như ánh trăng rằm. Khán giả vẫn nhớ nàng Lưu Minh Châu thông tuệ linh hoạt, say vẻ e ấp dịu dàng của một Chiêu Lang trong Hoa Bướm Ngày Xưa, hay đắm lòng trước dung mạo đài các tuyệt vời của Mạnh Lệ Quân kỳ nữ?...Không chỉ đẹp xinh trong những vai tuồng cổ, nghệ sĩ Phượng Mai còn mặn duyên với những vở Xã Hội. Khi Cô đóng vai sang mà tôi không thấy kiêu kỳ, Cô vào vai nghèo mà nét cô không thô. Nếu trong vở Vợ Tạm Chồng Hờ, Phượng Mai vào vai Cô Yến thật tự nhiên thì ở Châu Về Hiệp Phố, Cô lại mang nét chiu thương chịu khó, đẹp đến não lòng.

Tôi còn say mê Cô qua những vai kép. Nét mặt thanh thanh và dáng người mảnh gọn càng giúp Cô thành công trong những vai nam nhi oai phong, kiêu hùng. Tôi chưa thấy ai giả trai thành công và đẹp hơn Cô... Một Đich Thanh oai hùng một Triêu Tử phò Á Đẩu xinh trai, phi phàm đã gieo vào lòng nữ nhi bao tơ tưởng vấn vương? Hầu như ngoại hình vai diễn đã đạt được sức thuyết phục ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Phương Mai đẹp qua từng vai diễn, kể cả những vai cô hoá trang thật xấu, cô vẫn có nét duyên dáng lạ kỳ. Cô thổi linh hồn cho từng nhân vật, vì thế thiết tưởng tôi bạo miệng gọi Cô là Mỹ Nhân sân khấu cải lương chắc không phải là đại ngôn cho lắm(?)

II.TÀI NĂNG THIÊN PHÚ: Ca hay diễn giỏi...

Đứng vững trên sân khấu hơn mấy mươi năm và được xem là ngôi sao trong lĩnh vực hồ quảng thì bản lĩnh của nghệ sĩ Phượng Mai không phải tầm thường.

Tuy làn hơi Phượng Mai không quá nồng nàng hay cồ tình làm duyên trau chuốc nhưng thanh âm vẫn mượt mà, ngọt ngào có lúc pha nhẹ hơi KIM, có khi nghiêng về chất THỔ. Đó là nét rất riêng của Cô không thể trôn lẫn. Giọng Cô nghe có lúc như lời tâm tình (Sở Vân-Vân tần Nương sầu thương cha mẹ), nhưng có khi lại uy nghi, dũng mãnh và tràn đầy khí phách (Đào Tam Xuân báo phu cừu , Triệu Tử Long phò Ấu Chúa). Cô có kỹ thuật luyến láy và nhấn nhá chữ rất đặc sắc, chuyển tải tâm trang nhân vật khéo léo vô cùng.

Trong diễn xuất ít thấy Cô khóc than sầu não, nhưng chỉ bằng đôi mắt vợi buồn và giọng hát chùng xuống, chất chứa bao nỗi niềm tâm sự đã đủ giúp Cô diễn thật trọn vai. Quả tình đâu phải cứ khóc lóc thảm thiết, thê lương mới tạo được cảm xúc nơi người xem mà chính lối diễn cảm nội tâm bên trong mới thuyềt phục, khiến người ta khó quên.
Tôi xót thương cho thân phận của Huyền Sương cô độc trong đêm. Tôi trăn trở cho một Chiêu Quân buồn thảm tấu lên bài ca ly quốc. Tôi thích Cô ca trong đoạn Lệ Quân Ngọc oán trách Hoàng Phủ Thiếu Hoa sao chẳng vẹn chung tình. Tôi yêu Cô qua hình ảnh một Vân Tần Nương trong đêm vắng sụt sùi khóc thương cha nhớ mẹ.

Đã là cô đào CL thì nhất thiết phải có vũ đạo đẹp.

Cô sử dụng rất nhuần nhuyễn binh khí nhưng không làm mất đi nét duyên dáng nữ tính trong từng vai diễn. Tôi mê Cô múa kiếm trong vai Đich Thanh và thể hiện tài vũ đạo trong Lưu Kim Đính giải giá Thọ Châu hay Đãi Yến Đoàn Hồng Ngọc .

Cải Lương Hồ Quảng là chiếc nôi nuôi dưỡng tài năng của Cô, và cũng là niềm đam mê mà Cô luôn mãi theo đuổi, nhưng không chỉ dừng lại ở Hồ Quảng, những năm tháng nơi xứ người đã tạo cho cô cơ hội thử sức trên lĩnh vưc Tân Nhạc. Ở lĩnh vực này, giọng ca Phượng Mai mang một sắc thái mới vào những dòng nhạc trữ tình qua cách luyến láy và ngân nga câu chữ rất riêng. Tôi vẫn còn nghe thoang thoảng đâu đây câu hát: “Chiều nay có người đứng bên giang đầu...lòng mang nỗi sầu như tiếc thầm giấc mơ ban đầu”... Bằng chính chất giọng sâu lắng như có men say níu giữ lòng tao nhân, Nghệ sĩ Phưọng Mai đã chinh phục không ít khán giả qua nhiều thế hệ...Dù sinh hoạt tại hải ngoại nơi mà hoạt động nghệ thuật cổ truyền không được rộn rịp như trong nước nhưng tài ca diễn của Phượng Mai càng chín theo thời gian. Nhiều năm qua Cô vẫn còn giữ được vẻ đẹp thanh xuân, giọng ca ngọt ngào. Tôi cảm nhận trong đó có nỗi nhớ nhung của Cô về quê hương đất nước và con người Viet Nam. Mong gửi đến Cô những lời chúc tốt lành và cầu mong Cô luôn thẳng tiến trên con đường nghệ thuật.

Phạm Tư Nhi
Sydney, Australia

ngocanh (Theo Báo sân khấu)